laser pointers high powered laser green laser blue laser pointer viridian laser laser pointer for cats laser pointer pen most powerful laser
شماره چهارم نشریه تفاهم

logo-sait1

نشريه کلوپ تفاهم ووحدت ملی افغانها (ناشرافکار ملی ومترقی)

 

    تفا هم         شماره   4            سال اول         چهارشنبه     5    سنبله     1393                   27  اگست  2014

 

 

هغه نه مري چې یي زړه په عشق ژوندی شوali-ghorbandi

د دنــیا په دفـــتر کښـلـی نـوم زما

رحمان بابا

هر گز نمیرد انکه دلـش زنده شد به عشق

ثبت اسـت بر جـریـده عـالـم دوام ما

حضرت حافظ

همه گروه های قومی در افغانستان، در کروموزوم وای  به هم پیوند دارند

صدیق رهپو

 این ارثیهٔ نَسَبی، تباری یا شجره گی حاصل رویداد های تاریخی اند .

کروموزومChromosome رشتهٔ نازک و تار مانندی را می گویند که بافت هسته های تیزاب ها و پروتین ها را در یک حجره، یاخته و یا سلول می سازد. این را می توان در تمام حجره های موجود های زنده یافت. این ها با خویشتن آگاهی های نَسبَی، تباری، جنی و ژنی  را انتقال می دهند. خود واژهٔ ژن یا جن به معنای واحد نَسَبی و یا تباری است که در بر گیرنده نشانه های رنگ، قد و قواره، خوی و منش فرد می باشد. این آگاهی ها و اطلاع ها به نسل های بعدی انتقال می نمایند.  هر کروموزوم از یک د.ان. ا.D.N.A و دو رشتهٔ مارپیچ و فنری ساخته شده است. این ها، که جن یا ژن ها را به همراه دارند، به دور پروتین به شکل مار گونه یی پیچیده اند. تعداد آن ها از یک نوع موجود زنده تا دیگری فرق می نماید. در انسان تعداد این ها به ۲۲ جوره می رسند. این ها باخویشتن دو کروموزم جنسی به همراه دارند که گونهٔ جنس مانند: نر، ماده  و یا هیز را تعین می دارند. در زنان دو کروموزم ایکسX و در مردان یک ایکس X و یک وای Y، وجود دارند. هنگام تقسیم شدن حجره ها، هر یک از د.ان.ا. به دو بخش جدا می شوند.(ط.) 

  فشردهٔ بررسی : افغانستان، در درازنای تاریخ، جایگاه پُراهمیت و رزم آریانه یا استراتجیکیی را داشته است. تا جایی که روشن است در این جا باشنده گانی در دوران کهن سنگی می زیسته اند. بعد این جا، به چار راهیی برای گسترش تمدن ها و شاهنشاهی ها یا امپراتوری ها، بدل شد. موقعیت، تاریخ و حضور گروه های گونه گون قومی در افغانستان، فرصت شازی را میسر می سازد تا به بررسی این که چگونه کشور ها و گروه های قومی، درهم آمیختند، و این که چگونه تکامل آرام آرام فرهنگی و رشد فنی در تاریخ بشری اثر وارد نموده و ساختار کنونی مردم مدرن را به میان آورده است، دست بیازیم. ما در این جا برای بار اول  به بررسی چار گروه قومی مهم در افغانستان امروز، پرداخته ایم: هزاره گان، پشتونان، تاجیکان و ازبکان. ما برای این کار، بر ۵۲ نشانه گذاری دوگانه گی و ۱۹دور کوتاه مدت با تکرار متناوب در بخشی از کروموزوم وای، کار نموده ایم.    

  در این راستا، نمونه از افغانان همراه   با  ۸۵۵۰  نمونه دیگر از مردمانی که در دورادور کشور زیست می نمایند و  در تاریخ افغانستان نقش مهمی را از راه مهاجرت ها و یورش ها، بازی کرده اند، مورد بررسی قرار دادیم. این مردمان شامل ایرانیان، یونانیان، هندوستانیان، مردمان شرق میانه، اروپای شرقی و شرق آسیا می گردند.

نتیجهٔ بررسی های ما نمایشگر این امر است که  همه افغانان کنونی، به صورت عموم دارای ارثیهٔ مشترکی اند. این نشانه ها از مردمانی به ارث رسیده و ناشی  گردیده است که در دوران انقلاب نو سنگی و تشکل اولین همبود های زراعتی  و کشاورزی، می زیسته اند. این بررسی ها هم چنان نشان می دهد که تفاوت های درون همبودی، در دوران برونز، ممکن در نتیجه شکل گیری اولین تمدن ها در منطقه، به میان آمده است. پس تر مهاجرت ها و یورش ها بر منطقه، خط دگرگونی هایی را در میان گروه های قومی حل به میان آورده است. در نتیجه، تفاوت های ژنی یا نَسبَی را شدت بخشیده است و به افغانان تنوع ویژه یی را در بخش ژن یا نسب، در آسیای مرکزی بخشیده است.     

پیشگفتار

افغانستان سرزمینی است که راهی به بحر ندارد و در میان آسیای مرکزی، جنوب آسیا و شرق میانه قرار دارد. این امر، برایش جایگاه مهم رزم آریانه و استراتیجیک در درازای تاریخ بخشیده است. این جا را می توان گذرگاه راه های تجارتی باستان و مهاجرت های انسانی خواند. مهم ترین راه های بازرگانی و تجارت از جلگه های شمال و جنوبش، کوتل های دشوار گذار و شامخش، پیش از آن که راه های آبی کشف گردد، میان اروپا و شرق دور می گذشتند.

چنین به نظر می آید که انسانان دوران کهن سنگی، در مغاره های این کشور نزدیک به پنجاه هزار سال پیش، می زیستند. در شمال افغانستان، ابزار سنگیی که در درهٔ دادیل، دره چکمک و جای های دیگر به دست آمده اند، نمایشگر حضور کار فنی و صنعتی در دوران کهن سنگی میان می باشد. شمال افغانستان هم چنان در دایرهٔ جایی قرار دارد که در آن اولین همبود های زراعتی و کشاورزی، شکل گرفته اند، در این جا نشانه هایی از اهلی سازی گندم/ جو، گوسپند/ بز و گله ها که راه انقلاب نوسنگی را میان ده هزار و هفت هزار سال پیش فراهم ساخت، دیده می شود. پس تر، این کار، تکیه گاهی را برای شکل گیری تمدن های اولی در عصر برونز در آسیای مرکزی، در ساختار های به شدت پیچدهٔ باستانشناسی باکتریا ـ مرغاب در چار هزار و سه صد و سه هزار و هفتصد سال پیش، در تمدن وادی سند در پنج هزار و سه صد سال تا سه هزار و هشتصد سال پیش، به میان آورد. چنین گمانی وجود دارد که فروپاشی این تمدن های اولی، ممکن  با گسترش نفوس از جلگه های خشک و سرد اروشیا، که راه شان را به سوی نیم قارهٔ هند باز نمودند، همراه بوده باشد. این درست زمانی بود که تمدن هاراپپه، زمان پایانیش را از سر می گذراند.

هزاره های دوم و اول پیش از عیسا، نشانه هایی از یورش قبیله های ایرانی را بیان می دارد. اینان، بعد ها برافغانستان به حیث بخشی از شاهنشاهی هخامنشی، که به وسیله کوروش کبیر، (۵۵۰ پ.ع.) اساس گذاشته شد بود، فرمان راندند. قدرت جنگی هخامنشیان که به وسیلهٔ السکندر بزرگ، در هم کوبیده شد، نفوذ زبان  و فرهنگ هللنی را به منظقه وارد نمود. در دوران سده های پسی، برای دست یابی بر افغانستان رقابت تند و شدیدی میان سلکوییان، باکتریان، پارتیان و  خانوادهٔ موریای هند، جریان داشت.  سدهٔ اول عیسایی، شاهد هجوم تازهٔ قبیله های ایرانی زیر فرمان قبیله های کوشان که دین بودایی را پذیرفتند و برای گسترشش تلاش ورزدیدند، می گردد.  پس از آن که اینان بخش زیاد فارس را به دست آوردند، لشکر عربان بر افغانستان یورش برده و با خویش اسلام را به همراه آوردند. پس تر یورش های ترکی ـ مغولی سبب ویرانی منطقه شده و دوران بی ثباتی را برای شاهراه ابریشم، به میان آورد. بعد ها با شکل گیری نظام بازرگانی آبی به وسیلهٔ اروپاییان، این شاهراه به خاکراه بدل شد.

مردم کنونی افغانستان در بر گیرنده یی بسیاری از این عنصر های به شدت متفاوت، می باشند. این ها باز مانده گان مهاجرت های گسترده و یورش هایی می باشند که بر چهرهٔ فرهنگی و نفوس کشور، اثر ژرفی را وارد نموده است. در افغانستان پشتونان بزرگ ترین گروه قومی اند که ۴۲ در صد نفوس را، تاجیکان ۲۷ در صد، هزاره گان ۹ درصد، ازبکان ۹ در صد، ایماق ۳ در صد، بلوچان ۲ در صد و دیگر گروه های قومی ۴ درصد باقی مانده را می سازند. در بررسی کنونی هشت گروه قومی مورد آزمایش قرار گرفته اند. البته توجه بیش تر بر چار گروه قومی مانند : پشتونان، که  شیوهٔ زنده گی شان به صورت سنتی نیمه کوچی می باشد و در جنوب و شرق افغانستان و در غرب پاکستان به سر می برند. آنان به زبان پشتو که شاخه یی از زبان ایرانی شرقی می باشد، گپ می زنند. تاجیکان یک گروه قومی اند که به زبان پارسی سخن می زنند و بیش تر پیوند با زبان پارسی در ایران دارند. در افغانستان آنان بزرگ ترین گروه نفوس تاجیک اند که در بیرون از تاجیکستان واقع در شمال افغانستان به سر می برند. هزاره گان به زبان پارسی که در آن واژه گان مغولی نیز وجود دارند، گپ می زنند. آنان به این باور اند که بازمانده گان اردوی چنگیز خان اند که در سدهٔ دوازدهم، بر این جا یورش برد. ازبکان گروهی اند که به زبان ترکی گپ می زنند و شیوهٔ زنده گی شان نیمه زراعتی بوده  در شمال کشور به سر می برند.

در حالی که دیدگاه هایی در مورد چگونگی گذشتهٔ افغانان بر سنت های شفاهی، تاآگاهی های تاریخی استوار است (جدول شماره یک)، بررسی های کم تری در مورد ساختار دانش نَسبَی، شجره گی یا ژنی از مردم افغان صورت گرفته است. اگر کاری هم انجام شده، بسیار کم بوده است. این بررسی ها یا در چارچوب محدود سیاهه سازی کروموزوم های غیر جنسیتی دو چرخه یی کوتاه مدت با تکرار متناوب STRs بوده و یا  تنها به بررسی کروموزوم وای در یک گروه قومی ویژه، در بند مانده است. در این بررسی، ما دست به تحلیل همه جانبه و گستردهٔ کروموزوم های گونه گون در گروه  های مهم قومی افغانستان، زده ایم. ما، برای بار اول دست به تهیهٔ آگاهی ژرف گونه گونی جنسیتی یا ژنی در راستای تکامل تدریجی در میان عضوان یک گروه قومی افغان که به جد های  مشترک پیوند دارند، زده ایم. ما هم چنان ۱۹ کروموزوم  وای را که در دستبندی کروموزوم های غیر جنسیتی دو چرخه یی کوتاه مدت با تکرار متتاوب، قرار دارند زیر پژوهش گرفتیم. این امر ما را یاری می دهد تا به مقایسه دقیق در میان گروه های گونه گون قومی دست بزنیم. ما با بهره برداری از این آگاهی ها تلاش نمودیم تا به این امر دست بیابیم که آیا گروه های قومی در افغانستان، بیانگر و بازتاب دهندهٔ نظام های اجتماعی که در میان نفوس مشترک سر بلند می نماید، می باشند و یا تفاوت های فرهنگی در گونه گونی نَسبَی یا ژنیتک کنونی وجود دارد. ما همچنان در جستجوی این امر برآمدیم تا به چگونه گی ترکیب نَسبَی افغانان مدرن (  واژهٔ مدرن در دانش باستانشناسی و نسب شناسی به انسانان خرد دار یا همو همو ساپین به کار می رود. آن را نباید با واژهٔ مدرن که بار نظام سیاسی ـ اقتصادی سرمایه داری را به دوش می کشد، و از سدهٔ شانزده به این سو در اروپا پای گرفت، و اکنون در سراسر جهان گسترش می یابد، اشتباه نمود. طرزی) در چارچوب نفوس و مردمی که در دورادور کشور، قرار دارند آگاهی بیابیم. البته این امر را نباید در همین تنگنا قرار داد. باید در نظر داشت که به سرچشمه های دیگر نفوس که در جریان جابجایی تاریخی بر هویت گروه های گونه گون قومی، اثر وارد کرده اند، نیز توجه صورت گرفته است. در این راستا، بررسی اولین تمدن هایی که در منطقه شکل گرفتند و بر گونه گونی نَسبَی یا ژنی افغانان اثر نیرومند وارد نمودند، از اهمیت والایی برخوردار است.

غازي امان الله خان ديوې تاريخي خاطرې په لمن كې

 دزمري د (۲۸)، دهغې ورځې په وياړ چې په آزادۍ  پيل شوه او په غلامۍ ودريده ...

سلام مې وایه !         

لكه دپخوا په شان نن هم سهار وختي پورته شو. دهغه عادت و، چې سهار به كله وختي له خوبه پورته شو، دسالون په برنډه كې به يې ترډېرو په سپورت باندې ځان بوختاوه.دوې ورځې كيدې چې دچا خبره چرت يې برابرنه و، ځكه هغه بله ورځ چې دروم دښار په مركزي برخه كې هغې ميلمستياته تللى و، هلته يې ددوو وزيرانو دميرمنو دغه خبرې اوريدلې وې: دغه ښاغلى چې زموږ په خوا كې ولاړدى پيژنې؟

_ نه ، داښاغلى څوك دى ؟ ميرمن يې هم خورا ښكلي مالوميږي ...

_ دا افغان واكمن امان الله دى ... هغه يې ميرمن ده، دهغې نوم  شريا (ثريا) دى ...

_ ومې پيژاند داخورا لوى انسان دى،افغانستان همدغه لوى انسان له انګريزانو خپلواك كړ، هوهمدغه لوى انسان ...خوافسوس چې اوس يې هلته په هغه خپلواك وطن كې ځاى نشته ...اوس دلته مساپردى اوپرديس ...

دې خوا ته ده داګردې خبرې يوه يوه واوريدې ... ملكې ثرياهم واوريدې ...

خودده په ذهن كې دغې خبرې چې:

_ افسوس چې اوس يې هلته په هغه خپلواك وطن كې ځاى نشته، يوبل شان اوچت خوځورونكى انځورويوست، له ډېره درده ده هم  دوه ځلې دغه خبره له ځان سره په درد اوسوز تكراركړه:

_ هو، افسوس، چې اوس يې هلته په هغه خپلواك وطن كې ځاى نشته، نشته... هو، افسوس... افسوس ...

نوريېدروم دښار دهغې ښكلې شپې ښكلا، سازونه اوښكلودنڅاوودنازونونرم اونازك شرنګهارنه كتى شو اونه هم اوريداى، ځكه يې ملكې ته سترګې ور واړولې، په خپلوخپلو كتوكې يې يوه اوبل ته حيران حيران وكتل، ملكه ترده په زړه  زړوره وه، سمدلاسه يې ورته وويل: اگه پشت ايي گپا بگرديم ازی گبازياد ميشنويم ...خې چاره چيس ؟

ده بياهم ددغو خبرو ټولدروندوالى دصبراوزغم پراوږو ورواچاوه،ځان يې دڅوشيبوله پاره آرام ونيو، هرڅه يې ليدل، سازونه،ښكلاوې، دنازكو نڅاګرو سره اوسپين ...

خوده داننداره  يوازې په رڼوسترګو ليده اوبس، دزړه پرسريې هم هغه يوه خبره وه اودهغې

انګازه:_ افسوس چې اوس يې هلته په هغه خپلواك وطن كې ځاى همدغې خبرې يې په رښتياهم چرت ورخراب كړى و. په دغه ورځ هم چې كله له سپورت كولو وزګار شو، مخامخ هغې كوټې ته ورننووت، چې هغه به ده (وطن) بلله، هو، وطن! ځكه ده په دغه خونه كې وطني شيان، انځورونه،كتابونه، دوطن خواږه اوترخه يادګارونه ايښي وو. كله به چې دى دغې كوټې ته ورننووت، نوساعتونه ساعتونه به يې په هغې كې دخپلوتېروشپوورځوخاطرې اومنظرې كتې اوپه هغه كې به داسې چې تا به وې، نوې يې ليدلې او موندلې دي، ډوب و.په هغوكې به يې وطن، دوطن په سپينوواورو پټ غرونه، كابل اوښكلی كندهاراوپه هغه كې به يې (كندهارۍ اروا) چې دپاچاهۍ وروستۍ خاطرې يې دهغې دننګ په سترګوكې هره شيبه برمونه اوپرتمونه وې ترسترګوسترګوكيده ...

اعلحضرت په دغه ورځ ترډېرو پورې په خپله خونه ياني وطن كې ناست و.نن يې هلته ترنورو ورځوزيات ځنډ وكړ،هلته هم چرت وړى و، هلته  بياهم  د روم دوزيرانودميرمنوخبرې اترې اودهغوشرنګا يې په نري نري ښځينه غږ كې ترغوږو شوې وه ...

_ افسوس چې اوس يې هلته په هغه خپلواك وطن كې ځاى ...

ده همدغه سوچ ترهمدغه ځايه بدرګه كړى و، چې خدمتګار ور ورپرانيست:

_ اعلحضرته! دانتطارپه خونه كې يوايرانى ليكوال غواړي تاسې وګوري ...

سوچ يې همداسې په نمايي كې پاتې شو.څوشيبې يې په مړاوو اوستومانه سترګوكې خدمتګارته وكتل، بيايې ورته وويل : بي بي ته دې غږ وكه ...

شيبه لانه وه تيره، چې ملكه راننوته،هغې ته يې هم ستړي ستړې وكتل، خوهغه ورته موسكۍ شوه:

_ راځه چې كوم ايرانى ليكوال راغلى، غواړي له تاسره وګوري ...

اعلحضرت په داسې حال كې چې دتګ تلوسې راوهڅاوه، داخبره يې هم ترخوله راووته :

_ ايرانيان عجبخلك دي، داڅووم ايرانى دى، چې دلته راځي، نه پوهيږم، چې دوى په ماكې څه ليدلي دي؟

ملكې داعلحضرت دكتنې له پاره تيارى ونيو، خړه دريشي يې ظاهرآ په بدن كې بده نه ښكاريده، دواړه دسالون اوانتظارخونې په لور ور روان شول.خدمتګار ور پرانيست اودوى دميلمستون په لويه خونه ورننوتل.

اعلحضرت اوملكې له ليكوال سره په لاس روغبړوكړ، په خپلوځايونوكې په عادي توګه كيناستل، خوايران ليكوال چې ځان يې (نامدار) وروپيژند لاپه خپل ځاى ولاړو، اعلحضرت هيله وكړه : _ مهرباني وكړئ كينۍ خوشاله يم چې تاسې وينم.

احمد نامدار خپلې خبرې پيل كړې، هغه په فارسي خبرې كولي، ددوى له پاره په هغه رنګين روم كې داهم  يوښه تسل و، چې چا به له دوى سره د دوى په ژبو خبرې كولې.د دوى په ژبو په ښكلې پښتواودري ... هوښې پرې لګيدې، خوږې پرې لګيدې، ځكه يې دخبرودپه وخت كې هم زيات وخت مخامخ لوري ته وركاوه.

احمد اعلحضرت په  ۱۳۰۷ كال كې په ايران كې ليدلى و، خواوس هماغه چا  اوهماغه پرتم ته مخامخ  ناست و اوهغه ته يې په ځيرځيركتل، په سترګوكې يې دده   هماغه دبدبه، هماغه له پرتمه ډكه افغاني څيره، دخپلواكۍ هنګامه اودنړۍ ديوه ستراوظالم ځواك په مقابل كې دده پاريدنه سره اوښتل او را اوښتل، باوريې نه كيده، چې ګواكي اوس دهغې لويې څيرې اوهغه لوى پرتم په وړاندې ناست دى ...

په سالون كې آرامه آرامي وه، هلته په مخامخ كنج كې يوګلدان ښكاريده، چې يوه زيړګل يې دكتونكي پاملرنه په خورا بې پروايئ سره په خپله خوا وكښله.له لرې داسې ښكاريده، چې ګواكې هغه يومصنوعي ګل دى، په دې چې په دغه شيبه كې دومره دپاملرنې وړراښكون نه درلود.خودليكوال سترګې دهمدغه مخامخ ګلپه دنياكې ډوبې شوې وې، چې خپلې خبرې يې پيل كړې:

_ اعلحضرته! زما هغه ورځ كله هم له ياده نه وځي، چې ته ايران ته راغلى وې، ستاهم هغې لويې او زموږ دخلكو هغې مينې چې له تاسره يې تراوسه پورې لري، زه وهڅولم، چې په دغه ښكلي روم كې ځان ستا په درګاه درپيښ كړم. هو، ماته هماغه ورځ راياديږي اولكه دهماغې ورځې په شان ته اوس هم ماته يولوى انسان اودآزادۍ يولوى پرتم ښكاريږې ...

امان الله خان آرام ناست و، دده خبرې يې اوريدې، سريې كراركرار ورته خوځاوه، داسې ښكاريده، چې ددغو خبرو په ترڅ كې هم دى اوس دلته نه و. همداوجه وه، چې كله كله خوبه ملكې دده پرځاى ليكوال كتل اودده پرځاى به يې هغه ته ځواب وركاوه.

دوى لاغږيدل، لايې هم خبرې روانې وې، چې خدمتګار چاى راوړ، پياله دهرچا مخې ته كيښودل شوه، لايې يويوغړپ هم نه وترې كړی، چې ليكوال له اعلحضرته دژوند په ځانګړو پوښتنو پيل وكړ:

_اعلحضرته !  ميلمستون موهم ډيرښكلى نه دى؟

_ اعلحضرت (په موسكا)

_ څه ما اويازما خلكوخوماته نه دى جوړكړى، نه دې دي اوريدلي، چې:

( دربيابان كفش كهنه نعمت است. )

نامدار ورته موسكى شو، داسې چې ګواكې داعلحضرت دخبرې په وړاندې يې نورڅه دويلونه درلودل.زريې بله پوښتنه ترې وكړه:

_ ولې ستړى معلوميږې، كيداى شي، ستا دژوند په دغه راز باندې پوه شم ؟

_ ولې نه، هو،ستړى يم، په اروپاكې اوږدمدتې استوګنې خورا ستړى كړى يم ...

_ دختيځ زياتره لويان په لويديځ كې ژوند دآرامئ اونيكمرغئ پيل بولي، تاسې ولې ناخوښ ياست ؟

_ دزړګي سره، هغوى چې داسې فكركوي، هغوى ياناپوه دي اوياداچې دځان په باره كې فكرنه شي كولاى.زه رښتيادرته وايم، زه نه يوازې داچې دلته خوښ نه يم، بلكې همدا ژوند مې دلته خورا زيات ځوروي،هو روحآ ...

احمددرنګ شيبه آرام و. داسې ښكاريده، چې تابه ويل داعلحضرت دخبرې په باره كې فكركوي، خوداسې نه وه، زريې بيا پوښتنه ترې وكړه:

_ ستاسې په نظر ددې لامل څه دى، چې تاسې دومره نارام شوي ياست، اوس خوكارتركارتېردى او اوبه هم ترورخ تيرې ...

امان الله خان سوړ اوسيلى وكيښ، په نرمه ژبه يې خپله خبره ورته راغبرګه كړه:

_ وطن ډيرګران وي، زه نه پوهيږم، چې كوم سحرپه منځ كې دى

اوكوم ځواك دى، چې دوطن خاوره كه څه چې زياته خواره وي اوياډېره لرې، هم وي، انسان بياهم خپل لوري ته وركاږي ...زه فكركوم، چې چېرې انساني روح په انساني بدن كې ځاى نيسي، دغه روح په خپله نه غواړي، چې هغه ځاى اوهغه سيمه چې دا له كالبد سره هم غاړه كيږي، له ياده وباسي ...

په ليكوال داعلحضرت دغې خبرې له ورايه خپل ژوراغيزوښانده، ځكه يې په څوشيبوكې څوڅوځلې ده اوملكي ثرياته سترګې ور واړولې اوراواړولې، يوازې به يې اعلحضرت ته په بېواكه توګه ترخوله راووتل: 

_ ته ډېرلوى انسان يې اوپه رښتياهم اوچت انساني صفات لرې ...

داعلحضرت په سترګوكې د اوښكوغوټۍ لاهم پورته اوكښته كيدې، دچاى پياله يې په آرامئ سره پورته كړه، خولې ته يې نژدې كړه، چې يوځل يې ناببره بيرته پرميزكيښوده اوخبروته يې ځان جوړكړ:

_ وطن ، وطن دى، زه چې كله له وطنه راووتم، زمافكرته يوه پښتو لنډۍ راغله، هغه مې دزړه دتسل په خاطر په هماغه مهال دزړه  له كومي ټولوته وويله، چې:

دخداى پامان دې وي وطنه

كه زيړى ګل شوم مخ به نه دراړومه  فكركوم، چې هغه مې دزړه له كومي ويلې وه، اوس دادى دهرې ورځې په تيريدو سره په دغه ښكلي روم كې زه زيړى ګل كيږم، قسمت دښكلي روم په زړه كې داوږدومياشتواوكالوله پاره ديره كړم.زه اوس هم كله كله دوستانوته وايم، چې:

زه په افغانستان كې پنډيتوب په ايټاليا، هو، په دغه ښكلي ايټالياكې ترپاچاهي اوچت بولم ...

اعلحضرت خپلهپياله خپلې خولې ته داسې چې اوښكې يې په سترګوكې لاهمداسې سرګردانې سرګردانې كيدې ورپورته كړه،لايې هم زړه ډك و، لايې دپرديسۍ ژوند پرديس دردونه په خوله وو، چې ليكوال يې هم دومره خواشينى كړى و، چې نه پوهيده ددغه سترانسان د دردمن  زړه اولوى پرتم په وړاندې څه چاره وكړي؟ اوڅه ورته ووايي، په څه شان يې تسل وكړي ؟ هيڅ             !

دروم په ښكلي ښاركې ورځ په نيمايې ور اوښتې وه، چې داعلحضرت اوملكې خوږې خودردمنې خبرې هم پاى ته ورسېدې.ليكوال وغوښتل، چې ترې ولاړشي، هغه يې تردروازې پورې د خداى پامانۍ په خاطر بدرګه كړ: بدرګه ...كله يې چې خداى پامانى سره كاوه، داعلحضرت وروستۍ خبره ليكوال ته داوه:    سلام مې وايه !

ليكوال سره له دې چې ورته موسكى شو ژړا ورغله:_اعلحضرته، پرچا ؟

اواعلحضرت په غيږ كې كلك ونيو، په نيولي آوازكې يې ورته وويل:

_ پرهغوى چې ژوند لري،پرهغوى چې هېوادلري،پرهغوى چې مينه لري اوپرهغوى چې خپلواكي يې دغلامى په وړاندي وينه اومينه وي ...

اعلحضرت ليكوال په ډكو سترګو په خداى وسپاره، درنګ شيبې يې په هغه پسې كتل اودهغه لنډقدمونه يې له هغه سره دمينې په نامه يويوڅاره اوپه هغه پسې يې كتل...

لايې له سترګوپناه شوى نه و، چې له جيبه يې دسمال راويوست اوهغه يې سترګوته ونيو ... ! ؟

حکومت وحدت ملی

داکتر هیکل

تشکیل حکومت وحدت ملی در افغانستان در شرایطی  در محراق تب و تاب سیاسی قراردارد که انتخابات ریاست جمهوری در دو مرحله انجام گردیده و در مرحله شناسایی برنده انتخابات قراردارد. در این مقاله تلاش میشود به سه سوال پیرامون حکومت وحدت ملی پاسخ دریافت گردد: حکومت وحدت ملی  یعنی چه؟ آیا به یک چنین حکومت نیاز وجود دارد؟ حکومت وحدت ملی داری کدام مشخصه ها میباشد؟

با سوال اول میآغازیم.

حکومت وحدت ملی  یعنی چه؟

سوال فوق متشکل از سه مقوله یا مفهوم است: حکومت، وحدت و ملی. بحث بر  حکومت وحدت ملی بدون  شناسایی این سه مقوله ممکن نیست.

حکومت:"میکانیزمی که از طریق آن حاکمیت قانونی تامین میگردد؛ دستگاه تصمیمگیری دستجمعی و اعمال تصامیم در  جامعه یا موارد دیگر .

تعریف حکومت برای  شناسایی حکومت از غیر از آن به ما کمک میکند نه برای بحث بر حکومتداری زیرا حکومتداری میتواند خوب باشد یا بد  و در واقعیت حکومت همواره مورد انتقاد قراردارد.

وحدت: عبارت از تشکیل تمامیت یا یک کلیت است .   این تمامیت به  معنای  انحلال اجزا در کل نیست بلکه تشکیل  یک کل درخطوط کلی و مشترک است.: مثال:  ساختمان پیاز و انار را در نظر گیرید.

مقوله یا افاده وحدت پس از مقوله ملت از نظر اغلاق قرار دارد، زیرا در مورد وحدت ملی کج فهمی ها و تعبیرهای تفاوت وجود دارد. آیا وحدت ملی به معنای وحدت رنگ و بو است و آیا رنگارنگی ملت به معنای انقسام آن است؟ ماحول این دو سوال بحث های  دشوار و طولانی صورت گرفته اند و این بحث ها به نتیجه های متفاوت منتهی شده اند.  دولت – ملی، ملت سازی و بحث  خندآور ملت شدن یک ملت بیانگر فراز و نشیب این بحث ها اند.

ملت: معانی متفاوت دارد. در یک معنا عبارت ازجمعیت یک کشور است که دارای مشترکات  فرهنگی، زبانی و تاریخی میباشد. در معنای دیگر عبارت است از" دولت دارای حاکمیت با استقلال سیاسی و قلمرو معیین"

تعریف اجتماعی ملت صراحت بیشتر دارد، زیرا از نظر اجتماعی جمعیت معین با مشترکات معیین را میتوان جمعیت نامید 

هرچند دارای سرزمین معیین نباشد مانند کردان.   

اما زمانی که پای ملت به مسایل تصمگیری مانند انتخاب زمامداران و تصمیمگیرندگان کشانیده میشود دشواری آفرین میشود. دشواری آن در کجا قراردارد؟

دشواری اساسی در تامین مشارکت ملت در حکومتداری و در تصمیمگیریهای ملی به هدف تمثیل اراده ملی قراردارد ، زیرا به دلایل  برخی از محدودیتها ی  سنی، محیطی و معنوی  همه ی ملت نمیتواند  وارد مشارکت سیاسی گردد. این تنها دشواری نیست که مشارکت عمومی را دشوار میسازد دشواریهای دموکراسی مستقیم نیز بر آنها افزوده میشوند. افراد بحیث هویتهای منفرد دارای تفاوتهای فردی اند واز بسا جهات به گروپهای متفاوت و در نقشهای متفاوت فعالیت مینمایند. 

ما تنها میتوانیم  در میان همه ی اختلافات و تفاوتهای فردی و گروپی بر خطوط کلی، مشترک و میان – بر توجه و اتکانمایم. دشواری زمانی  آشکار میگردد که از خود  بپرسیم: آیا 100% مشارکت یک ملت در انتخابات ریاست جمهوری ممکن است؟ پاسخ به این سوال منفی است زیرا قانون در هر کشور شرایط رایدهی را تعیین میکند. محدودیتهای دیگر  از  شرایط مادی و معنوی رایدهنده ناشی میگردد که وی را از رایدهی  و مشارکت سیاسی بصورت داوطلبانه یا غیر رضاکارانه باز میدارد. در نتیجه اینهمه عوامل مشروع و قانونی نه تنها ملت نمیتواند در کل در انتخابات شرکت نماید، بلکه نفوس واجد شرایط رایدهی نیز ممکن است بصورت کامل در پروسه مورد نظر نتواندسهم گیرد. نتیجه این است که  صحبت ما در مورد انتخابات  ملی به معنای  ملت  بحیث جمعیت یا جامعه داخلی منطقی نیست.

ما تنها میتوانیم از اکثریت یا اقلیت رایدهندگان  در انتخابا سخن گوییم. این تناسب نیز بر اساس تناسب  سن در جمعیت فرق میکند. بخصوص زمانی که انتخابات ریاست جمهوری 1393 را بحیث مثال درنظر گیریم و فرض نماییم که 8 ملیون رای صاف به صندقهای رایدهی به حمایت دو نامزد  وجود دارند، و نفوس واجد شرایط 15 ملیون و نفوس کشور 30 ملیون باشد، دشواری در بازتاب اراده ملی  از طریق انتخابات صراحت میابد.زیرا هشت ملیون چیز ی بیشتر از نصف نفوس واجد شرایط رایدهی را تشکیل میدهد نه مجموع آن را و  15 ملیون نصف جمعیت داخلی را میسازد.

با درنظرداشت این مقدمه کوتاه میتوانیم سوال نخستی را مطرح نماییم.

حکومت وحدت ملی یعنی چه؟

حکومت وحدت ملی را با درنظرداشت  تعاریف انجام شده  در بالا میتوان به گونه های متفاوت تعریف کرد. یک تعریف کلی این است که حکومت ملی عبارت از آن حکومتی است که وحدت ملی را تامین نماید. اما  وحدت ملی چگونه میتواند تامین گردد؟

سوال مهمتر این است که آیا این ملت است که وحدت آن باید تامین گردد و یا گروپهای سیاسی که نیازمند وحدت اند؟ نگارنده در این رابطه تشخیص  پزشک اجتماعی و سیاسی را مورد سوال قرار میدهم. مثالهای فراوان در تاریخ افغانستان نشان میدهند که ملت افغان هنگام ضرورت متحد بوده در حالکیه گروپهای سیاسی  در نتیجه اختلافات دستآوردهای ملت را برباد کرده اند. وحدت ملی نمادها و ابعاد مادی(مانند سرزمین مشترک) و معنوی(مشخصه ها و میرات معنوی مشترک)، فرهنگی(خطوط کلی فرهنگی، زبان و میراث فرهنگ مشترکو تاریخ و افتخارات تاریخی مشترک) و سیاسی(هویت واحد سیاسی، برنامه ملی سیاسی و حکومت مشترک) دارد. تازه ترین مثال آن انتخابات ریاست جمهوری 1393 و مبارزه مسلحانه مردم علیه اتحاد شوروی  اند.

هردو سوال فوق دارای اهمیت اند:

تامین وحدت ملی میتواند این معنا را داشته باشد که از پراگندگی و تشتت در ملت واحد و از رویارویی اجتناب و همبستگی و کار مشترک برای آبادی خانه مشترک تقویت گردد. چگونه میتوان این کار را آنجام داد؟  آشکار است که  تشکیل حکومت موازی به این هدف خدمت نمیکند بلکه بر ضد آن هدف قراردارد.

  تامین حاکمیت یکسان قانون که  حقوق حقه شهروندان را تضمین و از آن حراست نماید  یکی از تدابیر مهم و موثر برای تامین همبستگی پنداشته میشود.  مشارکت در تصمیمگیریهای ملی و محلی دومین تدبیر تلقی میگردد. این دو عبارت اند از  تامین آزادیهای فردی و برابری سیاسی.

تفکر سیستماتیک در مورد حکومت وحدت ملی ما را وامیدارد در مورد حکومتداریی بیاندیشیم که وحدت ملی را تامین و تقویت نماید. در این مورد ممکن است از نظر شکل و محتوا به نتیجه گیری های متفاوت دست یابیم، زیرا از نظر فورم حکومت وحدت ملی باید ممثل ساختار اتنیکی و موزاییک ملت باشد. حکومت عبارت متشکل از دو بخش  رهبری و اداره است که از نظر اداره عامه  به آن سیاست و اداره میگویند و در اقغانستان جدایی میان ایند و با تفکیک ادارات پالیسی ساز و اجرایی مشهود است. در  دستگاه اجرایی این تمثیل ضروری و لازمی است در حالیکه در بخش رهبری حکومت با دشواریها عملی روبرو میگردد زیرا سایل تخصص و جنس و ملاحظات دیگر در توزیع مقامهای رهبری دخالت میکنند.  

تعریف حکومت وحدت ملی بحیث ممثل ساختار موزاییک بیشتر به شکل توجه میکند تا به محتوا.  این کار ممکن است از  دو راه انجام گردد:( 1) تقسیم قدرت میان قدرتمندان جامعه داخلی دارای منافع متضاد و جهان بینی واحد .، و (2) تقسیم قدرت میان قدرتمندان جامعه داخلی دارای منافع تضاد و جهان بینی های متفاوت. مثال اولی آن تقسیمات قدرت سیاسی میان نیروهای  قدرتمند جامعه افغانی ( گروپهای چهارگانه) در بن بود که در نتیجه آن حکومت آقای حامد کرزی متولد گردید. این گروپها  همه به  کمپ اسلامگرایان تعلق دارند و سابقه ناکام سیاسی چندین ساله دارند: از سقوط حکومت داکتر نجیب الله در 1992 تا تاسیس امارت طالبان در 1996 و از  2001  تاکنون این نیروهای بر جامعه داخلی  بصورت رسمی و غیر رسمی حکومت مینمایند.  در نتیجه  تصمیم بن سلطه این نیروها در سطوح ملی، سازمانی و فردی در سرتاسر افغانستان  رسمیت داده شد ، تقویت  و نهادینه گردید.مشخصه های اساسی حکومتداری این دوران عبارت اند از : فقدان امنیت اتباع و دارایی های عامه و خصوصی؛ حاکمیت رابطه ها بر  ضابطه ها؛ حاکمیت زر و زور ؛  بیعدالتی و اعظمی سازی نفعفردی و گروپی

بخش عمده نگرانی ها در رابطه با تشکیل مجدد حکومت وحدت ملی از  این ناشی میگردد که  تقسیم قدرت دولتی میان قدرت مندان جز فساد، بیعدالتی و نا امنی نتیجه اجتماعی و ملی دیگری نداشته است. مثال  نوع دومی آنچه است که در حال حاضر مساعی برای  آن جریان دارد.

در تعریف دیگر از حکومت وحدت ملیمحتوای در محراق توجه قراردارد، یعنی حکومت وحدت ملی بحیث مظهر اراده ملی ئنداشته میشود. در حالکیه در  تعریف قبلی حکومت وحدت ملی مظهر اراده نیروهای مقتدر و زورمندان میباشد، در این تعریف حکومت وحدت ملی بر  اساس منافع ملی و اراده ملی  عمل میکند. ما به تعریفهای دیگر نیازداریم. منافع ملی، اراده ملی و چگونگی تحقق آنها. حکومت وحدت ملی بحیث مظهر اراده ملی یعنی چه؟ بدین گونه ما باید سوال آتی را پاسخ دهیم:  حکومت وحدت ملی داری کدام مشخصه ها میباشد؟ زیرا حکومت وحدت ملی که بتواند مظهر اراده مردم باشد باید دارای خصوصیات ویژه باشد. اما پیش از بحث بر این سوال لازم است بر ضرورت  ایجادچنین حکومت مکث نماییم.

آیا به یک چنین حکومت نیاز وجود دارد؟

از تشکیل حکومت وحدت ملی معمولآ در جوامع جنگزده سخن میگویند، زیرا این جوامع برای مدتی درگیر رویارویی مسلحانه بوده اند و خطر  از سرگیری رویارویی  میتواند بحیث یک  احتمال وجود داشته باشد. تامین آتش بس از راه مشارکت جوانب درگیر در مخاصمات مسلحانه یگانه راه پنداشته میشود.  اما برای ادامه آتش بس و کارمشترک طرفهای متخاصم به قواعد بازی و اصول رفتاری و  سازمانها نیاز است. این نحوه تصور و عملکرد نشان میدهد که ما آنانی را که رویارویی را سازماندهی و رهبری مینمایند تا  بر جامعه داخلی و بر رقبا مسلط گردند اما برای دستیابی به آن باهم مسلحانه میجنگند در  سلطه بر جامعه داخلی از طریق  توزیع  صلاحیتها شریک میسازیم. یعنی که ما علل اساسی رویارویی را تطمیع میکنیم و زمانی که به این کار موفق میگردیم رویارویی میان هواداران آن ها نیز پایان میابد. در واقعیت امر ما با درگیری گروپها سروکار داریم که ملت راگروگان میگیرند، این درگیری را نباید درگیری میان ملت داست. با توزیع قدرت میان این گروه ها گرگان در نقش شبان ها گماشته میشوند.( مثال: بازی سرکس بهترین مثال تطمیع شیر و پلنگ و فیل و استفاده از آنها در نقش های مورد نظر.)

ودرو ویلسن رییس جمهور امریکا بر اساس باورمندیهای لیبرال فکر میکرد جهان رامیتوان از راه تاسیس جامعه ملل به یک محل مصوون( به باغ وحش) تبدیل کرد، جایی که زورمندان وادار خواهند شد تا به قوانین گردن نهند( بدین ترتیب در قفسه ها قرار داده خواهند شد). اما این آرزوی وی تحقق نیافت. امروز نیز این زورمندان به سادگی وادار به اطاعت از قانون نمیگردند. حمله  متحدین بر عراق، لیبیا، حمله عراق بر کویت، حمله اسراییل بر فسطین  مثالهای  تازه این موارد اند.

این یک راه حل ما را به بحث مصلحتگرایی (accommodation) میکشاند. در  علم پالیسی(policy science) دشواریهای پالیسی را از نظر ساختاربه چهار دسته تقسیم میکنند:

معضله دارای ساختار: تفاهم و اطمنان در مورد معضله به درجه عالی وجود دارد.

معضله دارای ساختار معتدل (اهداف):در رابطه با ارزشهای مربوطه تفاهم وجود دارد و عدم اطمنان و اختلاف در رابطه با اینکه چه نوع دانش به معضله مناست دارد.

معضله دارای ساختار معتدل ( ابزار): در مورد دانش مورد  نیاز و مرتبط تفاهم وجود دارد، اما در مورد ارزشهای مربوطه اختلاف وجود دارد. ( ستراتیژی مصلحت/ سازش)

معضله بدون ساختار: فقدان تفاهم و اطمنان، اما نا رضایتی با ستاتیسکو/ وضعیت جاری(Hisschemöller and R. Hope 2000: 44,48).

در ستراتیژی مصلحتگرایی (accommodation) رویارویی-  از راه شمولیت آن ارزشهایی که برای جوانب درگیر در منازعه اهمیت بیشتر دارند- در سازش تسکین داده میشود. مثال تازه آن تسکین درد تیم اصلاحات و همگرایی از راه شمولیت آن در راه حل: 1.  شمارش مجدد همه ی آرا و 2. تشکیل حکومت وحدت ملی.

تجربه سالهای 2001-2014 نشان داد که   مصلحتگرایی به منظور تسکین اختلاف و خصومت مانند  مسکن نه تنها  عوارض جانبی جدی دارد ، بلکه  به معنای علاج یا مداوای بیماری خصومت نیز نمیباشد. تهدید های مارشال فهیم و تیم اصلاحات و همگرایی گواه این حقیقت اند. مثال دیگر سیاست مصلحتگرایی حکومت با تحریک طالبان است . درحالیکه  سیاست حکومت که برای مصلحت و سازش آماده است در این کتگوری قرار میگیرد، سیاست تحریک طالبان در این دسته قرار نمیگیرد.

با درنظر داشت وضعیت کنونی از یکسو میتوان ستراتیژی مصلحتگرایی را تجویزکرد زیرا در غیر آن این خطر ممکن به نظر میرسد که تهدید به تشکیل حکومت موازی که بیان نرم حکومت مستقل و بغاوت است بروز خواهد کرد. شرایط افغانستان، از جانب دیگر  مشخصه های خیلی متبارز دیگر دارد (مانند تدویر انتخابات و حضور  جامعه بین المللی و شعور سیاسی ملی) که میتوان بر بنیاد آن بر حکومت وحدت ملی بحیث مظهر اراده ملی تاکید نمود. این عوامل تاثیرات خطر قبلی را تخفیف میدهند.

بدین گونه حکومت وحدت ملی به بیان الکساندر ویندت عبارت از آن چیزی است که ما از آن درست میکنیم. میخواهیم مدل و راهی را دنبال نماییم که اساس آن در بن نهاده شد و بوسیله کرزی و متحدان آن ادامه داده شد، و یا میخواهیم آن را به مظهر اراده مردم مبدل سازیم.  این تمایز تنها به مشخصات  تیوریتیکی و تجربی حکومت مورد نظر ارتباط دارد که  سومین سوال این مبحث را تشکیل میدهد.

حکومت وحدت ملی یک نقیصه عمومی دارد: صراحت ارزیابی برای رایدهنده عادی از راه ارزیابی و قضاوت عمومی بر کارکرد حکومت  و پالیسی های آن عاید میگردد، در حالیکه از نظر حکومت در صورت  اصول جوابگویی و شفافیت و مسوولیت پذیری افراد و کار کردهای آن مورد ارزیابی قرار میگیرند.  حکومتی که در نتیجه انتخابات ایجاد میگردد بعلاوه فواید دیگر  این صراحت را به افراد عادی جامعه ممکن میسازد که بتواند احزاب  ( بحیث  سنگر دموکراتیک و مردمی ) مورد نظر خود را برگزیند و از آن حمایت نمایند.  انتخابات نه تنها برنده را به ملت معرفی مینماید تا حکومت خود را تشکیل دهد بلکه اپوزیسون و حکومت بدیل(Shadow cabinet) را نیز بحیث نیروی کنترول کننده مردمی در  شورا و در بیرون از آن معرفی مینماید.

حکومت وحدت ملی داری کدام مشخصه ها میباشد؟

تشکیل حکومت وحدت ملی به گونه ای که در صدر حکومت کرزی ایجاد گردید و  14 سال ادامه یافت نوشدارو تلقی نمیگردد و میتواند با یک نه از روی میز مذاکره بر داشته شود. از سوی دیگر دو ماموریت اساسی و عاجل  در برابر حکومت اینده قراردارد:

  1. 1.      تامین حاکمیت یکسان قانون.
  2. 2.      تامین مشارکت سیاسی مردم در تصمیمگیری های ملی و محلی.

هردو ماموریت لازمه های ضروری و بسنده خود را دارند و  میریتوکراسی یا  شایسته سالاری یکی از ضروریات شمرده میشود، زیرا شایسته سالاری در اینجا به معنای تقویت تخصصگرایی و اخلاق مسلکی میباشد: هم تخصص و دانش اختصاصی و هم اخلاق و ایمانداری مربوط به آن برای خدمتگذاری  مورد توقع ضروری اند.

اما شایسته سالاری را باید نخست از  اسارت تعصب فکری و  گروپی آزاد سازیم تا بتوانیم  استعدادهای ملی را تشویق نماییم، رشد دهیم و در رهبری و اداره کشور بدون  درنظرداشت وابستگیهای فکری و گروپی  سهیم گردانیم.

حکومت باید به صفات آتی متصف باشد:

·        جوابگویی: معادل انگریزی آن (Accountabilit) است.  جوابگویی عبارت از مسوولیت گزارشدهی مادون به آمر مافوق است. کارمند مقام عامه که از  بیت المال معاش میگیرد و از سوی مردم یا نماینده مردم  استخدام میگردد کارمند استخدام شده از سوی مردم پنداشته میشود و در برابر مردم  و نمایندگان مردم نیز جوابگو میباشد. در جابگویی سلسله مراتب صعودی است(Scruton R. 2006: 5). وزیر به رییس جمهور و پارلمان و مردم جوابگو است نه به رییس و مدیر زیر دست خود.

در بیان ساده مفکوره بنیادی جوابگویی این است که " دیگران از ما خواسته ماموریتی را انجام دهیم، و ما به آنها گزارش میدهیم چگونه  این ماموریت را نجام داده ایم( Huges 2003: 237[1]). مولگان(Mulgan 2003: 1[2]) جوابگویی را چنین تعریف کرده است" تعهد به اینکه برای جوابگویی خواسته شود."

·        مسوولیت پذیری (Responsibility):تفاوت میان جوابگویی و مسوولیت پذیری در  سیر حرکت آنها است. سلسله مراتب مسوولیت نزولی است و از راه تفویض صلاحیت صورت میگیرد(Scruton R. 2006: 5). رییس برخی از صلاحیتهای خود را با معاونان خود تفویض مینماید و یا برخی از مسوولیتها از مرکز به مقامات ولایتی  تفویض میگردند.

·        واکنشگرایی(Responsiveness) : مثال هایی از مواردی وجود دارند که درخواست از حکومت بی جواب مانده و یا واکنش حکومت پس از سالها مواصلت کرده است. حکومت باید به خواستها واکنش نشان دهد. از نظر مولگان واگنشگرایی عبارت از آمادگی اجنت (agent) برای پذیرش پرینسیپل(principle) میباشد(R.Mulgan 2002: 3, Discussion Paper Nr. 91).

·            شفافیت ( Transparency :  شفافیت برای همه آنقدر آشنا است که مانند یک پدیده عیان نیازی به بیان ندارد. شفافیت تنها به معنای آشکار و قابل دید نیست زیرا قابل تبریه نیز باید باشد.

انتخابات یک میکانیزم بهتر برای انتخاب مقامات انتخابی پنداشته میشود و تجارب خوب فراوانی در این مورد وجود دارد.  این میکانیزم میتواند راه حل بهتر و بدیل بهتر برای  ستراتیژی مصالعه و سازش پنداشته شود. بعلاوه انتخابات فواید زیادی دارد که حکومت سازی از راه  مصالحه و سازش فاقد آن است.   توجه خواننده را به سودمندیهای انتخابات – بصورت خلاصه در ذیل یاددهانی میگردد، برمیگردانم:

به ارتقای شعور و درایت سیاسی  رایدهندگان کمک میکند.

به امر تعیین نمایندگان کمک مینماید.

به استخدام سیستمداران کمک میکند زیرا سیاستمداران جدید وارد صحنه سیاسی میگردند.

به تشکیل حکومت میانجامد.

بر پالیسیهای اعمال نفوذ مینماید.

اساس مشروعیت را فراهم میکند.

ایلیت ها را در امر شکل دهی افکار عامه مدد میرساند.

به این حقیت نیز باید توجه کرد که انتخابات بصورت حتمی به حکومت حوب و حکومتداری خوب منتج نمیگردد. حکومت های انتخابی کرزی و حکومتهای انتخابی در پاکستان و ایران در همسایگی نزدیک ما مثالهای آن اند.

در حقیقت امر حکومت و حکومتداری آنچه اند که نیروهای رهبری جامعه و حکومت از آن میسازند.

مصا حبه  اختصا صی جریده تفاهم با  محترم الحاج انجینر محمد علی غوربندی  یکتن از تجار ملی کشور

خواننده گرامی جریدهٔ تفاهم : مادر این شماره   زمینه ساز گفت وشنودیبا دوست و همکار دیرینه ما که یکی از نخستین کسانی است که مجتمع تجارتی هوتل سواستوپل را اساس گذاشتند، او   از این که به کار واردات  بوت مارک (کانینو) از کشور ترکیه  اشتغا ل داشت  در جمع دوستانش  به علی کانینو معروف شد که بعد ها مبتکر انتقال فابریکه بوت سازی کانینو از کشور ترکیه به روسیه گردید که تا اکنون در شهر «تویر» روسیه فعالیت دارد ،  او که عطش ابتکار ش فرو ننشسته ،عشق وطن ومردمش او  وابتکارش را به خود جلب کرد و به مثا به شخصیت وطنپرست و خدا جو در وطن ویرانه اش در عر صه زیر ساخت های اقتصادی سر مایه گذاری کرد که با موفقیتهای خوبی همراه است ، اینک مصا حبه ای با ایشان انجام داده ایم که توجه شما را به ان جلب می نماییم .                 
-  دوست گرامی حا جی صاحب انجنیر محمد علی ، دیر بعد به کابل کوچک ، این نخستین مرکز تجارتی افغانها امدید ، میبینم که یک ساعت از قرایکه   بود نزد ما می بودید گذشته  است فکر می کنم  ...                                                                - ـ بلی نزد شما دیر تر رسیدم معذورام دارید . شما میدانید که  من نیز سا لیانی قبل دراین مجتمع تجارتی مشغول کار بودم ، زمانیکه به مرکز تجارتی  سیواستوپل امدم با دوستان وهمکا ران ام روبرو شدم ، با هر دوست پیاله چایی نوشیدم از حال واحوال شخصی   وتجارتی مان با  همدگر صحبت کردیم ، از این رو به وقت معین نزد شما نرسیدم .                                     

– خیر چشم براه بودن دوستان شیرین است . خوب بیایید از این جا پرسش های خود را اغا ز کنیم ، بعد از چند سا ل که شما به مجتمع تجارتی افغا نها در هوتل سیو استو پل امدید  با عده ای از دوستان تان در دفا تر کاری ا یشان دیدید ، چه تغییرات   در فضای کاری این مجتمع تجارتی برای تان محسوس بود ؟
-  حینی که وارد ساحه مرکزتجارتی سیواستوپل شدم فضای افغانی برایم اغوش باز کرد ، در دید نخست جمع وجوش وطندارانم در ساحه ، انتقال اموال فروخته شده توسط کراچی ها ی کارگران افغان به
خریداران  که در هیچ رینک ویا بازار دیگر این حق را به کار گر افغا ن نداده اند با دیدن ان دلشاد شدم ، مسجد جامع به چشم ام خورد، خدا را شکر کردم ، بعد داخل کورپوس سوم شدم با چند دوست وهمکار سابقه ام سر خوردم به اتاق های کاری ا یشان رفتم احساس کردم که بدون تشویش و هراس از امد امد مامورین کنترول مالیه و یا موظفین  کنترول اسناد کاری و ویزه اقامت به کار خویش مصروف اند ، دیدم که در دفاتر کاری ایشان مطا بق به قوانین نافذه روسیه ماشینهایی که از ان برای خریدار چک خرید می زنند که بعد از روی همین چک های فروشبیروی محاسبین که خود یک پدیده ای نو است ،  ما لیات هر تاجررا سنجش میکنند  تاجر کرایه و مالیا ت خود را ازطریق بانگ می پردازد همه وهمه نواوری هایی اند که قابل تحسین وشادباش است .

ـ چرا به فکر سرمایه گذاری دروطن شدید ودر کدام بخش ها سرمایه گذاری کرده اید ؟

ـ بعداز تغییرات سیاسی که در سال  ۲۰۰۱   در افغا نستان بوجود امد شرایط سر مایه گذاری برای تاجران افغان مساعد گردید. من در جمع نخستین کسانی بودم که با قلب مملو از عشق وطن غر ض عمران و نو ساخت ویرانه های ان سرمایه گذاری نمودم ، در گام نخست برداشت ام این بود که وطن ویرانه ام برای اعمار خود به قشر تعلیم یافته اشد ضرورت دارد برای براورده شدن این هدف  به تاسیس یک پوهنتون که به پوهنتون ملی مسمی است سر مایه گذاری نمودم ، این پوهنتون شامل   پنج   فاکولته ( طب، انجینری ، حقوق ، شرعیات ، فارمیسی ) و دو موسسهٔ  تعلیمات متوسط طبدندان  ونرسنگ میباشد ، که هم اکنون  یکهزارو بنجصد  محصل در ان مصروف تحصیل اند . همچنان در ساحه ٔ وزیرمحمداکبرکابل  در اعمار یک باب مهما نخانه  ودر تاسیس یک دستگاه  سا ختمانی منازل  سرمایه گذاری نموده  ام ، ولی بیشترین سرمایه گذاری ام در بخش استخراج معادن است ، طی سالیانی اخیر در چند منطقه استخراج سنگ های « کورومایت»را از وزارت محترم معدن برای هجده سال به اجاره گرفته ام ، که کار استخراج ان در بعضی نقاط  اغاز گردیده ولی چالش های امنیتی مانع پیشبرد کار ما است .
- به نظر شما چرا تامین صلح به چالش کشیده شده است ؟
-  فکر میکنم ثروت سرشارمنا بع طبعی معا دن وذ خایری نفت وگا زکشور ما خار چشم دشمنان ما اند  انها نمی خواهند که صلح دایمی در وطن ما بر قرار شود انها به تفرقه ونفاق افگنی میان مردم ما شعله های جنگ را روشن نگاه میدارند تا افغانها نه توانند حلقه احتیاج را از گردن شان به دور اندازند . بر ما است که به این نکته توجه کنیم . خصومت های سمتی،    وقومی را از میان بر داریم  زیرا این بی اتفاقی ونزاع های سمتی وقومی باعث تضعیف ما وقوت دشمننان ما میگردد تا به تاراج ذخایر طبعی بیش از چند تریلیون دالر ی ما به طرق مختلف دسترسی داشته باشند ومانع اعمار زیر ساخت های اقتصادی کشور ما گردند .
-  خوب ، بیایید در را بطه  به تنش های سیاسی میان دو کاندید ریاست جمهوری وتاثیر گذاری ان براقتصاد وزندگی مردم  کمی صحبت کنیم .
-  ببینید ، جریا نات انتخا بات ریاست جمهوری از پنج ماه بدین سو با وجود اشتراک گسترده مردم در ان به خاطر تامین امید های صلح وارامی در کشور به چه چالش هایی روبرو است که تاثیرات منفی بر حیات روزمره مردم وارد نموده است تجارت وسر مایه گذاری ها را متوقف نموده ، زمینه  فرار سرمایه ها ی داخلی وخارجی مساعد گردیده خلاصه اینکه کشور با یک فاجعه ای بزرگ روبرواست .
خواست من ومردم از بازیگران سیاسی در صحنه  سیاست کشور این است که هر چه زودتر به با زی ا ین تیاتر تراژیدی پایان دهند .مردم خستهشده اند   به اصطلا ح عوام کارد به استخوان رسیده است بنا ٔ از منافع شخصی وگروپی ۰۰۰ خویش بگذ رند  بخا طر اشک وماتم ملت هردم شهید افغان  به یک توافق ملی که خیر ملت در ان نهفته باشد رسند .
                 

 دانشمندان امریکایی تاریخ کاملاً احتمالی نابودی بشر را ذکر نموده اند

شهاب عظیم با سرعت فوق العاده زیاد بسوی زمین در پرواز است که میتواند با سیاره ما تصادم نماید و ان را در تاریخ 16 مارچ سال 2880 تخریب نماید.

طوریکه روزنامه The Daily Mail خبر میدهد، این محاسبات را دانشمندان امریکایی انجام داده اند. شهاب که تصادم با ان زمین را تهدید میکند، بنام 1950 DA یاد میشود. طبق گزارش ТСН، چانس تصادم یک بر سه صد ارزیابی می شود. به اساس این معلومات، شهاب یک کیلومتر قطر دارد و در حال چرخش بسوی زمین با سرعت 14.5 کیلومتر در ثانیه حرکت میکند. اگر تصادم رخ دهد، قدرت انفجار را 45 هزار میگاتن تروتیل تشکیل خواهد داد

ارواح غار کاشکولاک

اگر آدم زنده ای وارد غار می شد، جادوگر او را دیوانه می کرد و گاهی جانش را می گرفت

در شیب کوه « کاشکولاک» واقع در سیبری جنوبی در خاک جمهوری «خاکاسی» غاری وجود دارد که از اعتبار بدی برخوردار است و بومیان آن را « غار شیطان سیاه» می نامند و معتقدند که یکی از وحشتناک ترین جاهای روی زمین است. دلایل برای چنین اظهار نظری کفایت می کند.

غار « شیطانی» اواسط قرن گذشته توسط زمین شناسان مسکو کشف شد. عمق آن 49 متر و درازای آن بیش از 800 متر است. اما نباید زیاده از حد به عمق این غار نزدیک شد. حتی شجاع ترین آدم های نترس که به هیچ چیز باور نمی کنند در این غار دچار ترس و وحشت غیر قابل توضیحی می شوند. به گفته ساکنان بومی ارواح غار دوست ندارند آدمها را در مقبره سنگی خود ببینند.

بر طبق افسانه قدیمی، در دوران باستان در نزدیکی این کوه رود « طلا» جریان داشت که ارواح مردگان از طریق آبهای آن به سوی پادشاهی سایه ها شناور بودند. در غار کاشکولاک، جادو گر بزرگ، شامان، به استقبال آنها می رفت و دروازه دنیای دیگر را به روی آنها می گشود. اگر آدم زنده ای وارد غار می شد، شامان – جادوگر او را دیوانه می کرد و گاهی جانش را می گرفت.

این باورها با « افسانه های شهری» معاصر تکمیل می شوند. می گویند در سال 1960 میلادی گروهی از 20 دانشجو به غار کاشکولاک رفتند. فقط دو دختر که تا حد مرگ ترسیده بودند از آنجا برگشتند.

بعدا یکی از آنها در کلینیک روانی جان سپرد و از سرنوشت دومی خبری در دست نیست. در سال 1996 میلادی 5 توریست در این غار ناپدید شدند. تنها کسی که نجات یافت از هیولاهای پشمالو و دری آتشین در دیوار سنگی تعریف کرد. این جوان را در بیمارستان بستری کردند که دو هفته بعد بر اثر بیماری ناشناسی درگذشت.

شکاکان می گویند، این حرفها پوچ و بی اساسند. فقط داستانهای «وحشتناک» از آن نوعی است که توریست ها شبها دور هیمه آتش برای یکدیگر تعرف می کنند. اما دانشمندان نیز چیزهای عجیبی در غار دیدند. یکی از محققان در سال 1985 میلادی وارد این غار شد. ابتدا هیچ چیز عجیبی رخ نداد. پژوهشگر مأیوس داشت از غار خارج می شد که ناگهان نگاه سمج کسی را بر خود حس کرد. وقتی برگشت، پیرمردی با ریش بلند سفید را دید که چشمانش دو گوله آتش بودند. روح، انسان را بسوی خود خواند. دانشمند گویی هیپنوتیز شده باشد بدنبال او رفت اما ناگهان دعای دوران کودکی را به یاد آورد. هیکل پیرمرد بتدریج آب و بزودی در تاریکی محو شد.

سالهاست که دانشمندان سعی می کنند توضیح علمی برای این پدیده غیر نرمال پیدا کنند. با کمک دستگاه های ما فوق حساس، توانستند ناهنجاری های عجیبی را در داخل غار به ثبت برسانند. وقتی غار خالی است هیچ اتفاقی نمی افتد، اما به محض ورود انسان طوفان مغناطیسی شروع می شود. بعلاوه دستگاه ها، سیگنال ضعیفی را دریافت کردند که منبع آن در اعماق زمین است.

عقاید دانشمندان در باره ایمپولس های غیرعادی که با فرکانس های مشخصی ظاهر می شوند با هم فرق دارد. تعدادی معتقدند که این سیگنال ها مصنوعی هستند. « شکارچیان بشقاب پرنده» نیز گزینه خاص خود را ارائه می دهند: آنها مسافران فضایی را مقصر تمام این چیزهای غیر عادی می دانند. گویا در اعماق غار « شیطان سیاه» نوعی دستگاه پنهان شده است که صد ها هزار سال پیش توسط مسافران فضایی پیشرفته کار گذاشته شده است. این دستگاه سیگنال ها را به نقاط دور کیهان می فرستد. شاید این « فانوس» ی است که به کاپیتان های سفینه های فضایی کمک می کند هنگام پرواز به زمین، راه را گم نکنند؟

متأسفانه یا خوشبختانه، « توریست های فضایی» هنوز از غار کاشکولاک دیدن نکرده اند. اما گردشگران زمینی زیاد هستند - پژوهشگران، غارنوردان و دوستداران ماجرا جویی. بت پرستان نیز به آنجا می روند و در پایه کوه کاشکولاک مراسم عجیب و غریبی برگزار می کنند. شامان های معاصر خاکاسی از رفتار بیگانگان ابراز ناراحت می کنند و نگران آنند که ارواح خشمگین غار جان کسانی را بگیرند که آرامش آنها را برهم می زنند. در این خصوص فقط باید به عاقل بودن مهمانان غار «

ارواښاد استاد ګل پاچا الفت :

ارواښاد ګل پاچا الفت د پښتو ادب په ډګر کې هغه لوی شاعر، ادب پوه، دیني عالم، پیاوړې لیکوال، سیاست پوه، ټولنپوه، څیړونکې، تاریخ لیکونکې، او تکړه ژورنالیست وو، چې د ده په آثارو کې داسې هنري ښکلا، ادبي اوفرهنګي، اجتماعي،  سیاسي علمي ، اخلاقي او ملي تفکراو پیغامونه نغښتي دي، چې داوسنیو او راتلونکو نسلونو لپاره د یو لوی ادبي درس او هنري مکتب حیثیت لري . زموږ هیواد وال باید د خپل ژوند په مختلفو اړخونو کې ترینه خوند او پند واخلي . د دغې نومیالې لیکوال او شاعر یو شمیر شعرونه مې انځور کړي دي ستاسو د ادب مینه والو ته یې وړاندې کوم.
په درنښت او ادبي مینه : انجنیرعبدالقادرمسعود

خپلواکی

د  ملی  ژوند  اساس  خپلواکی  ده

د ملی  غرور  ژوند، سرلوړی  ده

د  څو  تنو  د  څو  کسو  خونه  ده

پکې  برخه  د  هر هر  سړی  ده

حفاظت  یې  په  سر  او  په  مال

د  هر چا  وظیفه  ایمانی  ده

په  تش  لاس  یې  ساتنه  ده  ګرانه

لوی  دښمن  یې  خواری  بیوسی  ده

په  ملی  قدرت  لاس  ته  راغلی

په  ملی  اتحاد  متکی  ده

چې  هر  څومره  ملت  متحد  وی

خپلواکی  یې  هغومره  قوی  ده

سیمه ییز کسټونه

عمر ننګیار             طنز

نور نو د سپکو او درندو وسلو د ډزو او چاودنو سره غوږونه عادت شوی دی. پخوا به چی دغو ډزو او چاودنو د سترګو خوب تښتوه اوس نو پرته د ډزو او چاودنو له اوریدو سترګی نه پټیږی. کومه شپه چی د سیمی وسله والی ډلی ستړی وی، دا شپه پرته له ډزو ډوز وی ته به وایی چي تیره شپه د کلکو ډزو او چاودنو له امله د شپی زاره چاودلی او مړه شوی ده. په دغه چوپتیا کې ماشومان ژاړی او نه بیدیږی. لویان هم ویښ ناست وی. دا ستونزه د ښار د ټولو سیمو ګډه ستونزه شوه. د ډیر تفکر او چرت وروسته د ښار د موسیقی د کسټونو خرڅوونکو دا چی د هنرمندانو د کسټونو بازار سوړ شوی وو نو لاس په کار شول. ډیر ژریی نوی سیمه ییز کسټونه بازار ته را وایستل. د دغو کسټونو په را وتلو سره د ښار د هری سیمی اوسیدونکی د خپلی سیمی د وسله والو د وسلو ډزی او چاودنی په دغو سیمه ییزه کسټونو کی مومی. هر میلمه چی د خپل خپلوان او یا دوست کور ته د هغه د حال د تپوس له پاره د ښار بلی سیمی ته ورځی نو خامخا د نورو ضروری شیانو په څنګ کې خپل راډیو کسټ او سیمه ییز کسټ له ځانه سره وړی. که چیری شپه غلی وی نو په دی کور کې دوه کسټونه په بیلا بیلو کوټو کې غږول کیږی. میلمه کسټ او کور به کسټ . هره یوه خوا د خپل کسټ په اوریدو بیدیږی.

دا مو حال او دا مو احوال

تفاهم: نشریه کلوپ تفاهم و وحدت ملی افغانها(ناشر افکار ملی و مترقی)

مدیر مسوول : غلام یحیی چاووش ، هړیت تحریر محمد عمر ننګیار، محمد طاهر شینواری، داکتر شاه محمود،         الحاج محمد نادر اکبری، مهدی کلانتر زاده، سمونوال نجیب الله سمسور، داکتر شاه محمود نیک و عزیز فروغ

پُست الکترونیکی:-     Этот адрес электронной почты защищен от спам-ботов. У вас должен быть включен JavaScript для просмотра.               تیلفون :- 0079164674773  

19 Апр, 2016, 201

فاروق فردا خواست های حامیان تروریزم ومبارزه علیه آن در…

فاروق فردا خواست های حامیان تروریزم ومبارزه علیه آن در…
19 Март, 2016, 202

مراسم

مراسم جشن چهارشنبه سوریچهارشنبه‌سوری یکی از جشن‌های آریائی…
04 Март, 2016, 189

ملاقات با محترم عبدالرووف ابراهیمی رییس پارلمان افغانستان و…

ملاقات با محترم عبدالرووف ابراهیمی رییس پارلمان افغانستان و…
01 Март, 2016, 217

غلام محمد جلال از کنفرانس کابل –مسکو استقبال کرد

غلام محمد جلال از کنفرانس کابل –مسکو استقبال کرد خبرنگار…
24 Фев, 2016, 217

محموله سلاح های روسیه به شورای امنیت افغانستان تسلیم داده شد

محموله سلاح های روسیه به شورای امنیت افغانستان تسلیم داده…
16 Фев, 2016, 214

گورستان گمنام

گورستان گمنام، آرامگاه پناهجویان غرق شدۀ افغان صد ها پناه…
08 Фев, 2016, 198

افغانستان امروز :نه جنگگ نه صلح

افغانستان امروز :نه جنگگ نه صلح از این ملاقات چه میتوان و…
08 Фев, 2016, 224

دقتبینظیر

دقتبینظیر بیشترین کارشناسان رسانه یی در افغانستان در مورد…
21 Янв, 2016, 224

پارلمان تاجکستان لایحۀ جلوگیری از انتخاب نام های عربی برای…

پارلمان تاجکستان لایحۀ جلوگیری از انتخاب نام های عربی برای…
21 Янв, 2016, 226

تلاش اروپا برای بستن مرزهای ورودی پناهجویان از طریق یونان و…

تلاش اروپا برای بستن مرزهای ورودی پناهجویان از طریق یونان و…
afghan-saffran
16 06, 2015, 446

زعفران افغانستان برنده جایزه جهانی شد

زعفران افغانستان برنده جایزه جهانی شد رای سومین ‌بار زعفران…
Ramadan-Mubarak
13 06, 2015, 489

عبدالله کندهارى: پنجشنبۀ آيندۀ روز اول رمضان خواهد بود

عبدالله کندهارى: پنجشنبۀ آيندۀ روز اول رمضان خواهد بود…
rus-cha
09 05, 2015, 477

چین و روسیه: رقبای سابق، رفقای جدید

چین و روسیه: رقبای سابق، رفقای جدید شی جین‌پینگ،…
saf-rus
30 Апр, 2015, 508

سفير روسيه: همکاری تسلیحاتی بین افغانستان و روسیه متوقف…

سفير روسيه: همکاری تسلیحاتی بین افغانستان و روسیه متوقف…
atmar
21 Апр, 2015, 474

د افغانستان د امنیت د شورا مشاورمحمد حنیف اتمرپه مسکو کې یو…

د افغانستان د امنیت د شورا مشاورمحمد حنیف اتمرپه مسکو کې یو…
wedding
09 Апр, 2015, 521

چند و چون قانون برگزاری مراسم عروسی‌

چند و چون قانون برگزاری مراسم عروسی‌ اخیراً مجلس سنا قانون…
turkman-afgh
30 Март, 2015, 515

درخواستکمک ترکمنستان از امریکا برای تأمین امنیت مرزهایش با…

درخواستکمک ترکمنستان از امریکا برای تأمین امنیت مرزهایش با…
puten-15
30 Март, 2015, 516

پوتین: اعراب مشکل را مسالمت‌آمیز حل کنند

پوتین: اعراب مشکل را مسالمت‌آمیز حل کنند رییس‌جمهور روسیه…
farkhonda-2
30 Март, 2015, 468

غمشریکی، یادونهاو قدردانی

غمشریکی، یادونهاو قدردانی د تیرې پنجشنبې په ورځ (د مارچ د…
farkhonda-1
30 Март, 2015, 476

کمپاین به رسمیت شناختن روز ۱۹ مارچ (۲۸ حوت) به حیث «روز…

کمپاین به رسمیت شناختن روز ۱۹ مارچ (۲۸ حوت) به حیث «روز…
نوروز لوگو
23 Март, 2015, 438

نوروز آئین آریایی

نوروز آئین آریایی نوروز جشنی است مردمی و با هیچ کیش و آئینی…
kraz-k-r
12 Март, 2015, 538

حامد کرزی :اگر با روسیه جنگ نمی کردیم وضعیت بهتر میداشتیم

حامد کرزی :اگر با روسیه جنگ نمی کردیم وضعیت بهتر میداشتیم…
s-r-A
12 Март, 2015, 514

ضمیرکابلوف:روسي پانګوال غواړي افغانستان کې پانګونه وکړي

ضمیرکابلوف:روسي پانګوال غواړي افغانستان کې پانګونه وکړي د…
DSC 0138
05 Март, 2015, 542

افغانستان و روسیه در سیاست جدید بعد از خروج قوای امریکا از…

افغانستان و روسیه در سیاست جدید بعد از خروج قوای امریکا از…
00010101
24 Фев, 2015, 559

گل گذاری شهـردار مسکو در پـای آبـده سربـازان گمنام

گل گذاری شهـردار مسکو در پـای آبـده سربـازان گمنام از 23…
sayaf
17 Фев, 2015, 461

داعش علیه طالبان، مجاهدین علیه هردو

داعش علیه طالبان، مجاهدین علیه هردو عبدرب الرسول سیاف؛ از…
17361 380
17 Фев, 2015, 437

سیاست‌های تحریمی و جنگ‌طلبانه امریکا در عراق داعش را به…

چامسکی اندیشمند و فلیسوف نامدار امریکایی: سیاست‌های تحریمی…
kirkit
17 Янв, 2015, 484

تیم کریکت افغانستان ایرلند را شکست داد

تیم کریکت افغانستان ایرلند را شکست داد تیم کرکت افغانستان…
habib-ghamkhor
14 Янв, 2015, 550

افغانستان ته دناببره کډوالو راتگ تصادفی نه بلکې ديوچاپروژه…

افغانستان ته دناببره کډوالو راتگ تصادفی نه بلکې ديوچاپروژه…
B6FdpEvIEAEXoAA
03 Янв, 2015, 510

دنوی عيسوی کال درارسېدوله امله دمباره کی پيغام

دنوی عيسوی کال درارسېدوله امله دمباره کی پيغام سويډن –…
qalen
22 Дек, 2014, 525

یونیم میلیون افغانان د غالیو پر صنعت بوخت دي

یونیم میلیون افغانان د غالیو پر صنعت بوخت دي په افغانستان…
puten11
22 Дек, 2014, 556

روسیه : ۲۳۰ د څارګرو ادارو جاسوسان پیژندل شوي دي

روسیه : ۲۳۰ د څارګرو ادارو جاسوسان پیژندل شوي دي د روسیې…
puten22
06 Дек, 2014, 522

ولادیمیر پوتین: غرب در ضعیف ساختن روسیه شکست خورد

ولادیمیر پوتین: غرب در ضعیف ساختن روسیه شکست خورد ولادیمیر…
karzai
17 Нояб, 2014, 602

حامد کرزی: در پی ایجاد اپوزیسیون نیستم!

حامد کرزی: در پی ایجاد اپوزیسیون نیستم! حامد کرزی رییس…
puten11
17 Нояб, 2014, 550

جهان در معرض یک دوگانگی بنیادین

جهان در معرض یک دوگانگی بنیادین پوتین نشان داد که هم می…
9 - 1
12 Нояб, 2014, 625

چیرته چې اوسې په خوی به د هغو وسې

چیرته چې اوسې په خوی به د هغو وسې دا متل نورو د زرګونو…
10m-m0
06 Нояб, 2014, 784

از عاشورای حسینی درمسکو تجلیل به عمل آمد

از عاشورای حسینی درمسکو تجلیل به عمل آمد بروز دو شنبه سوم…
moharam-mci
03 Нояб, 2014, 558

عاشورا از دیدگاه مولانای بلخ

عاشورا از دیدگاه مولانای بلخ تلخیص ونوشته عمر ننګیار آنچه…
ghani-8
02 Нояб, 2014, 560

ولسمشر غني: د سولې ټينګښت اسانه نه خو اجباري دى

ولسمشر غني: د سولې ټينګښت اسانه نه خو اجباري دى افغان…
Mob
28 Окт, 2014, 602

تیلفون موبایل ویژه برای مسلمانان روسیه

تیلفون موبایل ویژه برای مسلمانان روسیه در روسیه یک تیلفون…
puten11
28 Окт, 2014, 473

محبوبیت ولادیمیر پوتین روز افزون است

محبوبیت ولادیمیر پوتین روز افزون است رسانه های غربی از…
puten22
28 Окт, 2014, 513

هشدار شدید ولادیمیر پوتین به امریکا

هشدار شدید ولادیمیر پوتین به امریکا ترجمه شیرین مرادی منبع:…
140707 B 9
26 Окт, 2014, 501

د ولايتي شوراګانو پايلې اعلان شوې

د ولايتي شوراګانو پايلې اعلان شوې د ټاکنو خپلواک کمېسيون له…
07 Окт, 2014, 787

په فینلنډ کی پوهانو د خوب اړینه موده د انسان لپاره ثابته کړه

په فینلنډ کی پوهانو د خوب اړینه موده د انسان لپاره ثابته…
D-ghani
30 Сен, 2014, 446

اشرف غنى: ما موضوع صلح پايدار را جدى ميگيريم

اشرف غنى: ما موضوع صلح پايدار را جدى ميگيريم رئيس جمهور…
ghani-ahmadzai
21 Сен, 2014, 648

ډاکټر اشرف غني احمدزى د افغانستان ولسمشر شو

ډاکټر اشرف غني احمدزى د افغانستان ولسمشر شو د ټاکنو خپلواک…
deuran
14 Сен, 2014, 519

هیئت حقیقت‌ یاب براى بررسى حفريات اخير در خط دیورند توظیف شد

هیئت حقیقت‌ یاب براى بررسى حفريات اخير در خط دیورند توظیف…
rusia-doshnba
12 Сен, 2014, 521

روسیه در دوشنبه رهبری سازمان همکاری شانگهای را بر دوش گرفت

روسیه در دوشنبه رهبری سازمان همکاری شانگهای را بر دوش گرفت…
masuad
12 Сен, 2014, 954

بزرگداشت از سیزدهمین سالروز قهرمان ملی کشور احمد شاه مسعود…

بزرگداشت از سیزدهمین سالروز قهرمان ملی کشور احمد شاه مسعود…
11september
11 Сен, 2014, 481

حادثه یازده سپتامبر، آمریکا را به خواسته هایش رساند

حادثه 11 سپتامبر، آمریکا را به خواسته هایش رساند سیزده سال…
paghman gang
08 Сен, 2014, 493

متهمان پرونده تجاوز گروهی در پغمان به اعدام محکوم شدند

متهمان پرونده تجاوز گروهی در پغمان به اعدام محکوم شدند این…
nato
05 Сен, 2014, 522

بیانیه مشترک سران ناتو در مورد افغانستان

بیانیه مشترک سران ناتو در مورد افغانستان نشست سران ناتو…
9RIAN 02487229.HR
04 Сен, 2014, 488

طرح پوتین شانس اوکراین برای صلح

طرح پوتین شانس اوکراین برای صلح جنگ در اوکراین ممکن است…
kabul rape
02 Сен, 2014, 546

کابل پولیسو د پغمان ډله ییز تېري ۶ تورن نیولي

کابل پولیسو د پغمان ډله ییز تېري ۶ تورن نیولي د افغانستان د…
mas-ainak
02 Сен, 2014, 520

کارپوهان د عينک مسو په استخراج کې له چاپيريالي خطرونو…

کارپوهان د عينک مسو په استخراج کې له چاپيريالي خطرونو…
7444 0
31 Авг, 2014, 515

د ناټو سرمشريزې ته به د اوسني حکومت يو چارواکى معرفي شي

د ناټو سرمشريزې ته به د اوسني حکومت يو چارواکى معرفي شي د…
hasan-h
29 Авг, 2014, 610

روسیی ته دیوه منلي افغان سیاحتی او کلتوری سفر

روسیی ته دیوه منلي افغان سیاحتی او کلتوری سفر محمد حسن…
krema
28 Авг, 2014, 497

تحولات در کریمیه: اولین نتائیج و پلان ها برای اینده

تحولات در کریمیه: اولین نتائیج و پلان ها برای اینده جمهوری…
Gulam33
27 Авг, 2014, 439

روسيه با چندين جبهه مقابل است

روسيه با چندين جبهه مقابل است گفتگو با محترم غلام محمد جلال…
afghan-pakis
24 Авг, 2014, 440

افغانستان: اتهام تلاش بخاطر انجام حملات انتحاری و انفجار در…

افغانستان: اتهام تلاش بخاطر انجام حملات انتحاری و انفجار در…
28-asad
18 Авг, 2014, 633

گرامی باد نود وپنجمين سالگرد استرداد آزادی افغانستان

گرامی باد نود وپنجمين سالگرد استرداد آزادی افغانستان مردمان…
140813 hasan 1
13 Авг, 2014, 454

د ملي يووالي کمېسيون لومړۍ ناسته ترسره شوه

د ملي يووالي کمېسيون لومړۍ ناسته ترسره شوه کابل-٢٢ زمرى ٩٣:…
karzai
13 Авг, 2014, 500

کرزى: نوى ولسمشر به په دوو-درو اوونيو کې ولرو

رزى: نوى ولسمشر به په دوو-درو اوونيو کې ولرو د افغانستان…
islam bank
13 Авг, 2014, 546

قانون بانکداری اسلامی در افغانستان نافذ می شود

قانون بانکداری اسلامی در افغانستان نافذ می شود بانک مرکزی…
Ghulam-M11
11 Авг, 2014, 465

تامين کننده مالی تروريست کی ها هستند

تامين کننده مالی تروريست کی ها هستند تروریست و تامین کننده…
erdogan
11 Авг, 2014, 502

رجب طیب اردوغان د ترکیې ولسمشر وټاکل شو

رجب طیب اردوغان د ترکیې ولسمشر وټاکل شو د ترکیې په…
afghan ardu
10 Авг, 2014, 603

نیروهای امنیتی حرکات مداخله گرانه پاکستان را سرکوب کنند

نیروهای امنیتی حرکات مداخله گرانه پاکستان را سرکوب کنند…
thewhitehouse
09 Авг, 2014, 500

سپينې ماڼۍ د ګډ حکومت جوړېدو هرکلى وکړ

سپينې ماڼۍ د ګډ حکومت جوړېدو هرکلى وکړ سپينې ماڼۍ د…
kerry ghani abdullah
09 Авг, 2014, 427

متن کامل اعلامیه مشترک نامزدان ریاست جمهوری افغانستان

متن کامل اعلامیه مشترک نامزدان ریاست جمهوری افغانستان شکی…
kerry abdullah ashraf
09 Авг, 2014, 435

دو نامزد انتخابات ریاست جمهوری افغانستان اعلامیه مشترک امضا…

دو نامزد انتخابات ریاست جمهوری افغانستان اعلامیه مشترک امضا…
noor ata
07 Авг, 2014, 543

والی بلخ، صلاحیت های اجراییوی خود را به معاونش تفویض کرد

والی بلخ، صلاحیت های اجراییوی خود را به معاونش تفویض کرد…
putin supermarket
06 Авг, 2014, 517

پوتین د ځوابي بندیزونو امر کړی

پوتین د ځوابي بندیزونو امر کړی د روسیې ولسمشر ولادیمیر…
Fazl Hadi Muslimyar
19 07, 2014, 504

رييس جمهور، مسلمیار را به سناتورى انتصاب کرد

رييس جمهور، مسلمیار را به سناتورى انتصاب کرد براساس حکم…
201404180205331
18 07, 2014, 525

بوئینگ 777 مالیزیا در اوکراین سقوط کرد

بوئینگ 777 مالیزیا در اوکراین سقوط کرد آژانس خبری اینترفاکس…
metro avar
15 07, 2014, 507

بر اثر وقوع حادثه در متروی مسکو 21 نفر کشته شدند

بر اثر وقوع حادثه در متروی مسکو 21 نفر کشته شدند سخنگوی…
bejenzi
08 07, 2014, 484

د اوکراین په جنوب ختیځ کې حالات

د اوکراین په جنوب ختیځ کېحالات نن بیا هم مونږ د افغانانو د…
мчс
08 07, 2014, 457

له روسیې نه افغانستان ته د بشري مرستو یوه بله جوپه

له روسیې نه افغانستان ته د بشري مرستو یوه بله جوپه روسیه له…
Untitled-1
07 07, 2014, 575

نتایج ابتدایی دور دوم انتخابات ریاست جمهوری افغانستان اعلام…

نتایج ابتدایی دور دوم انتخابات ریاست جمهوری افغانستان اعلام…
140703184458 abdullah 464x261 bbc nocredit
04 07, 2014, 463

جان مک کین د ولسمشرۍ له نوماندانو سره کتلي

جان مک کین د ولسمشرۍ له نوماندانو سره کتلي د امریکايي…
GulamvMDM
02 07, 2014, 489

نن بیا هم د افغانانو د سراسری ټولنی مشر ښاغلی غلام محـمد «…

نن بیا هم د افغانانو د سراسری ټولنی مشر ښاغلی غلام محـمد «…
andre
27 06, 2014, 508

په افغانستان کې بې ثباتي هېواد تجزيه کوي

په افغانستان کې بې ثباتي هېواد تجزيه کوي په افغانستان کې بې…
24 06, 2014, 597

راځی چه یو بل ته سره لاس ورکړو

دا دی بیا هم د افغانانو د سراسری ټولنی مشر غلام محـمد «…
QANONI
19 06, 2014, 555

قانونی : بحران به سلامت دموکراسی و نظام نو پا آسیب می رساند

قانونی : بحران به سلامت دموکراسی و نظام نو پا آسیب می رساند…
16 06, 2014, 771

روسیه گاز اوکراین را قطع کرد

روسیه گاز اوکراین را قطع کرد «وال‌استریت ژورنال» روسیه طبق…
11 06, 2014, 707

رئیس جمهور کرزی با نماینده خاص روسیه برای افغانستان دیدار…

رئیس جمهور کرزی با نماینده خاص روسیه برای افغانستان دیدار…
04 06, 2014, 682

سیسی رییس‌جمهور مصر شد

سیسی رسما رییس‌جمهور مصر شد رییس کمیته انتخابات مصر دقایقی…
01 06, 2014, 651

ریاست روسیه در شورای امنیت م م

روسیه ریاست شورای امنیت ملل متحد را به عهده میگرد ویتالی…
01 06, 2014, 724

چین مواضع جاپان و امریکا علیه آن کشور را محکوم کرد

چین مواضع جاپان و امریکا علیه آن کشور را محکوم کرد دولت چین…
29 05, 2014, 660

روسیه، بلاروس و قزاقستان 'اتحادیه اقتصادی' تشکیل دادند

روسیه، بلاروس و قزاقستان 'اتحادیه اقتصادی' تشکیل دادند روز…
29 05, 2014, 592

سفیر پاکستان به وزارت امور خارجه کشوراحضارشد

سفیر پاکستان به وزارت امور خارجه کشوراحضارشد ارشاد احمدی…
karzai wa poten
28 05, 2014, 476

افغان ولسمشر: د افغانستان او روسیې مشترکې ګټې ایجابوي چه…

افغان ولسمشر: د افغانستان او روسیې مشترکې ګټې ایجابوي چه…
03 05, 2014, 557

د افغانستان په ختيځوسيمو دپاکستاني پوځيانو راکټي بريدونه د…

د۱۳۹۳ لیږدیز – لمریز کال د وری د میاشتی۲۵ مه نیټه د…
03 05, 2014, 786

محترمو او درنو هیوادوالو !

د۱۳۹۳ لیږدیز – لمریز کال د وری د میاشتی۲۵ مه نیټه د روسیه…
03 05, 2014, 559

په لومړيو پايلو کې عبدالله ګټونکی دی

ټول ټال تر دی دمه ۵۶۰۸۴۲رایی شمیرل شوی دی. ددی کميسيون مشر…
03 05, 2014, 501

نماینده اتحادیه اروپا: زنان باید در انتخابات حضور فعال تر…

نماینده خاص اتحادیه اروپا درامور افغانستان گفته است که حضور…
03 05, 2014, 635

د فلسطین دولت د جینیوا د تړون غړيتوب ترلاسه کړ

د سویس د بهرنیو چارو وزارت اعلان وکړ چه، د فلسطین ادارې د…
03 05, 2014, 475

در ایران دو کودک زنده به گور شدند

يک مرد ایرانی دو فرزند پسر یکساله خود را زنده به گور کرد.…
02 05, 2014, 624

د افغانستان په ختيځوسيمو دپاکستاني پوځيانو راکټي بريدونه د…

د افغانستان دختيځ په ځينو سيمو د پاکستاني پوځيانو راکټي…
02 05, 2014, 630

د افغانستان له نوي حکومت سره ښې اړيکې غواړو

پاکستان به له نوی افغان حکومت سره د ښو چارو لپاره ښې اړيکې…
02 05, 2014, 634

په تیره اونی کی د افغانانو د سراسری ټولنی مشر غلام محـمد…

ـــ ښاغلی غلام ، په اوکراین کی ، افغانستان کی ،په سوریی او…
02 05, 2014, 607

د شنبې په ورځ به د ټاکنو يوڅه پايلې اعلان شی

د ټاکنو خپلواک کمیسيون د مهالوېش له مخې، د ولسمشرۍ او…
02 05, 2014, 515

د ميخاييل ګورباچوف د محاکمې غوښتنه شوې ده

د روسيې پارلمان پنځه تنه وکيلانو، د روسيې سترې محکمې ته د…

اخبارجامعه سراسری افغانها

12 Февраль, 2016, 220

سلام بر کتاب سلام پر کتاب

روز شمبه مورخ یازدهم فبروری به ابتکار شعبه فرهنگی مرکز کاری جامعه سراسری افغانهای مقیم روسیه محفل (سلام بر کتاب) دایر گردید. در این محفل محترم نجیب الله شینواری آتشه فرهنگی سفارت…
29 Янв, 2016, 202

غلام محمد جلال :در هر نقطه روسیه به خدمت هموطنان خود می…

غلام محمد جلال :در هر نقطه روسیه به خدمت هموطنان خود می…
21 Янв, 2016, 213

اهمیت کورس های زبان برای پناه جویان

اهمیت کورس های زبان برای پناه جویان آموزش زبان برای مهاجرین…
21 Янв, 2016, 237

ارسالی بورد مطبوعاتی مرکزکاری افغانها،شهر مسکو

ارسالی بورد مطبوعاتی مرکزکاری افغانها،شهر مسکو…
23 Сен, 2015, 339

پیام تبریکی محترم غلام محمد جلال رییس مرکز کاری جامعه…

پیام تبریکی محترم غلام محمد جلال رییس مرکز کاری جامعه…
07 Сен, 2015, 343

د روسيي پیاوړې شاعرې لودمیلا ابدییوا، د افغانانو دکاري…

د روسيي پیاوړې شاعرې لودمیلا ابدییوا، د افغانانو دکاري مرکز…
07 Сен, 2015, 359

ارسالی انجمن زنان در مرکز کاری افغانها

ارسالی انجمن زنان در مرکز کاری افغانها از شا ګردان ٔ ممتاز…
zanan021
08 07, 2015, 419

یوه د فیضه او برکته ډکه ورځ

یوه د فیضه او برکته ډکه ورځ نن د روژې د مبارکې میا شتې…
s-1
01 07, 2015, 731

جلسه دوم گفتمان افغانی دایر گردید

جلسه دوم گفتمان افغانی دایر گردید بر بنیاد نکات نظر نماینده…
parlaman
24 06, 2015, 391

مرکز کاری افغانها حمله بر خانه ملت را محکوم می کند

مرکز کاری افغانها حمله بر خانه ملت را محکوم می کند پارلمان…
s-01
17 06, 2015, 439

بحران افغانستان و تبادل نظر روشنفکران افغان در مسکو

بحران افغانستان و تبادل نظر روشنفکران افغان در مسکو بورد…
01
12 06, 2015, 776

مرکز کاری جامعه سراسری (دیاسپور افغانها) و کانگرس بین…

مرکز کاری جامعه سراسری (دیاسپور افغانها) و کانگرس بین…
m-t-01
24 05, 2015, 490

ملاقات معین وزارت تجارت ج. ا. ا. با تاجران مرکز تجارتی…

ملاقات معین وزارت تجارت ج. ا. ا. با تاجران مرکز تجارتی…
139111091731
15 05, 2015, 454

پیروزی در اتفاق است نه در افتراق

پیروزی در اتفاق است نه در افتراق افغانها، در ازمنه های…
9-1
29 Апр, 2015, 735

افغانها روز پیروزی بر فاشیزم را در مسکو گرامی داشتند

افغانها روز پیروزی بر فاشیزم را در مسکو گرامی داشتند…
cevactopol
21 Апр, 2015, 500

مرکز تجارتی سیواستو پول،نام آشنای تجارتی در سراسر روسیه و…

مرکز تجارتی سیواستو پول،نام آشنای تجارتی در سراسر روسیه و…
11155110
15 Апр, 2015, 482

ویساک جشن عنعنوی و سنتی اهل هنود مبارک باد

پیام شادباش غلام محمد جلال رییس مرکز کاری جامعه سراسری…
farkhunda-3
10 Апр, 2015, 450

اعلامیۀ افغانهای مقیم فدراسیون روسیه مبنی بر تقبیح جنایتیکه…

اعلامیۀ افغانهای مقیم فدراسیون روسیه مبنی بر تقبیح جنایتیکه…
1394-1
23 Март, 2015, 927

مسکو،از نوروز استقبال کرد

مسکو،از نوروز استقبال کرد گزارشگر :ف.ف.تورشالی کمپلکس…
L-0615
07 Март, 2015, 489

افغانها عضو یک خانواده اند که افغانستان نام دارد

افغانها عضو یک خانواده اند که افغانستان نام دارد انسانها…
5he-1
27 Фев, 2015, 650

چو ایستاده یی دست افتاد گیر کمیسیونی به جهت جمع آوری کمک به…

چو ایستاده یی دست افتاد گیر کمیسیونی به جهت جمع آوری کمک به…
23-1
20 Фев, 2015, 559

گرامیداشت از بيست و سه فبروری

گرامیداشت از بيست و سه فبروری ساحل: بیست وسه فبروری در…
cevactopol
30 Янв, 2015, 535

مرکز تجارتی سیواستو پول و بحران پولی در روسیه

مرکز تجارتی سیواستو پول و بحران پولی در روسیه مرکز کاری…
puten22
19 Янв, 2015, 564

اعلامیه مرکز کاری جامعه سراسری افغانها و کانگرس بین المللی…

اعلامیه مرکز کاری جامعه سراسری افغانها و کانگرس بین المللی…
1-17-01-15
17 Янв, 2015, 503

فراهم شدن سهولت ها برای مهاجرین کاری در فدراتیف روسیه

فراهم شدن سهولت ها برای مهاجرین کاری در فدراتیف روسیه ساحل/…
1
05 Янв, 2015, 635

گرامیداشت میلاد حضرت محمد ص، در مرکز تجارتی افغانها

گرامیداشت میلاد حضرت محمد ص، در مرکز تجارتی افغانها روز…
01
26 Дек, 2014, 704

گرامیداشت از سال 2015 ومحفل گزارشدهی مرکز کاری افغانها در…

گرامیداشت از سال 2015 ومحفل گزارشدهی مرکز کاری افغانها در…
02
26 Дек, 2014, 805

مرکز کاری افغانها در راه توسعه و انکشاف

مرکز کاری افغانها در راه توسعه و انکشاف گزارشی از جمعبندی…
jaw-1
11 Дек, 2014, 524

ملاقات در مرکز کاری افغانها

ملاقات در مرکز کاری افغانها بورد مطبوعاتی: روز چهار شنبه…
Gulam22
08 Дек, 2014, 510

د افغانانو د سراسري ټولنې دکاري مرکز رییس ښاغلی غلام محمد…

د افغانانو د سراسري ټولنې دکاري مرکز رییس ښاغلی غلام محمد…
rudn-1
29 Нояб, 2014, 732

کنفرانس علمی در مورد افغانستان و آسیای مرکزی در پوهنتون…

کنفرانس علمی در مورد افغانستان و آسیای مرکزی در پوهنتون…
wase-kar
28 Нояб, 2014, 875

حادثۀ دلخراش ترافیکی در مسکو ، جان یک افغان را گرفت

حادثۀ دلخراش ترافیکی در مسکو ، جان یک افغان را گرفت بورد…
images
24 Нояб, 2014, 784

پکتیکا د غمیزي له امله د افغانانو د کار ي مرکز او دمهاجرینو…

پکتیکا د غمیزي له امله د افغانانو د کار ي مرکز او دمهاجرینو…
m-gh-1
22 Нояб, 2014, 527

مرکز کاری افغانها در راه توسعه و انکشاف

مرکز کاری افغانها در راه توسعه و انکشاف پایان سال تنها ختم…
dtp
20 Нояб, 2014, 595

تلاش مرکز کاری افغان ها برای تخفیف مجازات یک افغان متهم

تلاش مرکز کاری افغان ها برای تخفیف مجازات یک افغان متهم…
18-11
18 Нояб, 2014, 497

18 نوامبر روز بین المللی تحمل

18 نوامبر روز بین المللی تحمل شرکت نماینده مرکز کاری…
zanan-r-1
17 Нояб, 2014, 687

آغاز دور دوم کورس آموزش لسان روسی

آغاز دور دوم کورس آموزش لسان روسی بروز شنبه پانزدهم ماه…
curs-2
12 Нояб, 2014, 476

افتتاح دور هفتم کورس های اموزشی زبان روسی

افتتاح دور هفتم کورس های اموزشی زبان روسی بورد مطبوعاتی:…
nanak-2
11 Нояб, 2014, 757

دګورو بابا نانک دزوکړې د کلیزې په جشن کې د افغانانو دکاري…

نه هندو نه مسلمان ، بلکه یو انسان دګورو بابا نانک دزوکړې د…
nanak-1
11 Нояб, 2014, 566

گرامیداشت از سالروز تولد گورو بابا نانک

گرامیداشت از سالروز تولد گورو بابا نانک هندو باورهاو سیکهـ…
02
10 Нояб, 2014, 1706

«همدلی» نخستین اثر ترجمه اشعار فارسی به روسی و بر عکس آن

«همدلی» نخستین اثری ترجمه اشعار فارسی به روسی و بر عکس آن…
DSC 0505
18 Окт, 2014, 1459

گرامیداشت از استاد لطیف ناظمی در مرکز کاری افغانها در مسکو

گرامیداشت از استاد لطیف ناظمی در مرکز کاری افغانها در مسکو…
01
05 Сен, 2014, 622

تدویر کنفرانس بین المللی به منظورپژوهش های سیاسی جنگ های…

تدویر کنفرانس بین المللی به منظورپژوهش های سیاسی جنگ های…
ghulam-fms
18 Авг, 2014, 606

حاضر هستيم تا تجارب خود را با ديگران شريک سازيم

حاضر هستيم تا تجارب خود را با ديگران شريک سازيم بتاریخ ۱۵…
breks
21 07, 2014, 746

د افغانانو د سراسری ټولنی د ریس سره مرکه

د افغانانو د سراسری ټولنی د ریس سره مرکه د ساحل خبریال د…
masjed 4
14 07, 2014, 2442

د روژی مبارکه میاشت

د روژی مبارکه میاشت د روژی په مبارکی میاشت کې د « ساحل ‎»…
k-rusian
10 07, 2014, 719

بیاید لسان روسی بیاموزیم

بیاید لسان روسی بیاموزیم آیا این دلیل خوبتر برای یادگیری…
badakhshan
20 06, 2014, 589

دافغانانو دسراسری ټولنی د کاری مرکز مشرتابه په بدخشان کی غم…

دافغانانو دسراسری ټولنی د کاری مرکز مشرتابه په بدخشان کی غم…
28 05, 2014, 740

دوستان شکاک و انتقاد پسند و مجرین محترم سایت « فارسی . رو »…

دوستان شکاک و انتقاد پسند و مجرین محترم سایت « فارسی . رو »…
19 05, 2014, 1198

د افغانانو سراسری ټولنه د مسکو په ټولنیز او سیاسی ژوند کی…

د افغانانو سراسری ټولنه د مسکو په ټولنیز او سیاسی ژوند کی…
10 05, 2014, 652

په کاری مرکز کی د مای د میاشتی « نهمه نیټه »

د ۱۳۹۳ لیږدیز – لمریز کال د غویی د میاشتی ۱۸ نیټه د…
ghulam m 1
13 Апр, 2014, 535

په مسکو کې ، د نورو ټولنو تر څنګ زمونږ ټولنه د دی هیواد د…

په مسکو کې ، د نورو ټولنو تر څنګ زمونږ ټولنه د دی هیواد د…
Ghulam M 2
30 Март, 2014, 508

د مسکو اصیل اوسیدونکی ، څنګه وی ؟

د مسکو اصیل اوسیدونکی ، څنګه وی ؟ د امریکا او د اروپایی…

دافغانستان اونړی خـبرونـه

08 07, 2015,

ولادیمیر پوتین غواړي نېویارک ته لاړ شي

ولادیمیر پوتین غواړي نېویارک ته لاړ شي د روسیې یو شمېر رسنیو ته څرګنده شوې، چې احتمال شته، د روسیې فدراسیون…

مرکی

k-p-1
03 Дек, 2014, 715

بازدید افسران عالی رتبه وزارت امور داخله از مرکزکاری…

بازدید افسران عالی رتبه وزارت امور داخله از مرکزکاری…
454545
18 Окт, 2014, 869

غلام محمد جلال رییس مرکزکاری افغانها با استاد لطیف ناظمی…

غلام محمد جلال رییس مرکزکاری افغانها با استاد لطیف ناظمی…
jawanan-s-f
14 Окт, 2014, 728

آینده درخشان یک ورزشکار در حمایت مسولین

آینده درخشان یک ورزشکار در حمایت مسولین استعداد و علاقه در…
farid-partaw
28 Авг, 2014, 855

دشواری‌های مهاجرت

دشواری‌های مهاجرت مهاجرت برای هرکسی و از هر کشوری،توام با…
sawad khan
03 07, 2014, 787

دستی که پیامبر آن را بوسید

دستی که پیامبر آن را بوسید روزی سعد انصاری به استقبال آن…
karim tokhi
26 06, 2014, 906

مرکز تجارتی سیواستوپول خانه افغانها در مسکو

مرکز تجارتی سیواستوپول خانه افغانها در مسکو در دشواری های…
farid
21 06, 2014, 660

فرید احمد جلیلی یکتن از کارگران مرکز تجارتی سیواستوپول

فرید احمد جلیلی یکتن از کارگران مرکز تجارتی سیواستوپول فرید…
9RIAN 02487229.HR
30 05, 2014, 1095

د افغانانو د سراسری ټولنی د ریس غلام محـمد « جلال » سره…

د افغانانو د سراسری ټولنی د ریس او د نړیوالو چارو د کارپوه…

انجمن زنان

16 Янв, 2017, 96

Парламент одобрил в первом чтении изменения в Конституцию…

Парламент Турции одобрил в первом чтении изменения в…
a-8-3-15
08 Март, 2015, 909

گرامیداشت از هشتم مارچ از سوی انجمن زنان افغان،در مرکز کاری…

گرامیداشت از هشتم مارچ از سوی انجمن زنان افغان،در مرکز کاری…
za-2014-8
28 Дек, 2014, 902

یوه دعاطفواو خاطرو ډکه ورځ

یوه دعاطفواو خاطرو ډکه ورځ د هیواد نه بهر ګډوال دخپلو ملي…
z-401
15 Дек, 2014, 781

غلام محمد جلال :دیدار از کانون گرم آموزش مرکز کاری افغانها…

غلام محمد جلال :دیدار از کانون گرم آموزش مرکز کاری افغانها…
zanan-11-11-14
12 Нояб, 2014, 758

آغاز نشست های فامیلی

آغاز نشست های فامیلی به همگان هویدا است، که مهاجرت ها و…
10m-z1
05 Нояб, 2014, 787

تجلیل از عاشورا حسینی در انجمن زنان مرکز کاری جامعه سراسری…

تجلیل از عاشورا حسینی در انجمن زنان مرکز کاری جامعه سراسری…
z-eid-1
06 Окт, 2014, 1913

د افغانانو د سراسری ټولنی د کاری مرکز دښځو انجمن لوی اختر و…

د افغانانو د سراسری ټولنی د کاری مرکز دښځو انجمن لوی اختر و…
zanan-15-09-14
16 Сен, 2014, 965

په فدراتیفی روسي کې دنوي تعلیمي کال د پيل کیدو په ویاړ غونده

په فدراتیفی روسي کې دنوي تعلیمي کال د پيل کیدو په ویاړ…

حقوق او قوانین

zubra
14 Окт, 2014, 712

در کشور میزبان باید مطابق قوانین آن زیست

در کشور میزبان باید مطابق قوانین آن زیست مهاجرین افغان با…
majer
21 06, 2014, 803

از روز جهانی پناهنده در مسکو تجلیل بعمل آمد

از روز جهانی پناهنده در مسکو تجلیل به عمل آمد بروز جمعه 20…
russian flag
21 06, 2014, 638

آگاهی حقوقی

آگاهی حقوقی قانون فدراتیف روسیه در ارتباط اتباع خارجی و…
Изображение по умолчанию
01 06, 2014, 849

ماده ۲۹۱ بند ۳ قانون جزا

ماده ۲۹۱ بند ۳ قانون جزا ماده ۲۹۱ بند ۳ قانون جزافدراسیون…
Изображение по умолчанию
21 Апр, 2014, 849

ماده فدراسیون روسیه ۲۶ درارتباط اتباع خارجی که تخطی اداری…

قانون فدراتیف روسیه در مورد تخطی های اداری آنعده اتباع…

علم و تکنالوجی

12 10, 2014, 1014

د پاریس په ښار کی د ۶۰۰۰۰۰۰ ډالرو په ارزښت د سرو زرو Lamborghini Avenador موټر

په نړی کی هیڅ څوک د بی ساری قیمتی موټرو د اخستلو وړتیا دعربی شیخانو او مستو هلکانو په پرتله نه لری .په تیر کال کی داروپایی هیوادونو په پلازمینو کی ډیر ښکلی موټرونه چه په قیمتی…
moon
02 Авг, 2014, 859

د زمری میاشت د بدر میاشت ده

د زمری میاشت د بدر میاشت ده د روان ۲۰۱۴ زیږدیز کال د اګست…

کلوپ تفاهم

nazimi
16 09, 2014, 1519

نشست کمیسیون تدارک برگزاری محفل بزرگداشت از شخصیت ادبی و فرهنگی استاد ناظمی

نشست کمیسیون تدارک برگزاری محفل بزرگداشت از شخصیت ادبی و فرهنگی استاد ناظمی عصر روز جمعه مورخ ۲۰۱۴- ۰۹ - ۱۲ کمیسیون تدارک برگزاری محفل بزرگداشت از شخصیت ادبی و فرهنگی استاد لطیف…
ali-ghorbandi
01 Сен, 2014, 1100

شماره چهارم نشریه تفاهم

نشريه کلوپ تفاهم ووحدت ملی افغانها (ناشرافکار ملی ومترقی)…
omer nangyar
12 07, 2014, 1060

دوه رکاته د شکرانې لمونځ

دوه رکاته د شکرانې لمونځ دفتر کې د تفاهم جریدې ته د یو مطلب…
25 05, 2014, 1301

نشست اگاهان امور سیاسی وعده ای از روشنفکران افغان

نشست اگاهان امور سیاسی وعده ای از روشنفکران افغان چندی قبل…

green laser laser pointer pen laser pointers green laser viridian laser most powerful laser high powered laser blue laser pointer laser pointer for cats laser pointer pen laser pointers green laser